Pozasądowe rozwiązywanie sporów konsumenckich i obowiązek odpowiedzi na reklamację

Od 10 stycznia 2017 r. obowiązują przepisy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich. Postępowanie to ma na celu umożliwienie zbliżenia stanowisk stron w celu rozwiązania sporu, przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu,   rozstrzygnięcie sporu i narzucenie stronom jego rozwiązania. Postępowanie to jest prowadzone przez tzw. podmiot uprawniony (wpisany do rejestru prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w oparciu o obowiązujący u niego regulamin. 

Umowa przedwstępna na nabycie ziemi rolnej

Z dniem 30 kwietnia 2016 r. weszły w życie zmiany ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Wprowadziły one ograniczenia w nabywaniu nieruchomości rolnych.

Nabywcą nieruchomości rolnej co do zasady może być wyłącznie rolnik indywidualny. Ograniczenia tego nie stosuje się, jeżeli nieruchomość rolną nabywa między innymi, osoba bliska zbywcy bądź też dochodzi do przekazania ziemi rolnej w drodze dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego. 

Odsetki ustawowe, maksymalne, za opóźnienie i w transakcjach handlowych

Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona np. poprzez umowę między stronami, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych. Stopa referencyjna NBP wynosi obecnie 1,5 % co oznacza, iż odsetki ustawowe wynoszą 5% w skali roku. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej np. z umowy pożyczki, nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne). Oznacza to, że maksymalne odsetki ustawowe wynoszą 10%. 

Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej

Prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki (wyjątki zostały przewidziane w art. 5-11 ustawy o emeryturach pomostowych):

1)  urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;

2)  ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

3)  osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4)  ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5)  przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych (w tzw. nowych wykazach) lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (w tzw. starych wykazach);

6)  po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych (w tzw. nowych wykazach);

7)  nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.

Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej w praktyce sądów

Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie postanowieniem z 29 stycznia 2016 r. w sprawie o sygn. akt XII GU 18/15, (opublikowano: LEX nr 2118924) oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Sąd ten analizował następujący przypadek:

Dłużniczka wniosła o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż w trakcie prowadzenia działalności handlowej zaciągnęła wraz z mężem szereg zobowiązań finansowych. Podała również, iż z uwagi na jej obecne możliwości zarobkowe nie jest w stanie regulować wymagalnych zobowiązań.

Zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości

Dopuszczalne jest zasiedzenie udziału we współwłasności nieruchomości przez innego współwłaściciela. Dochodzi do niego jednak w specyficznej sytuacji, jaka powstaje wtedy, gdy posiadanie właścicielskie wykonuje osoba do tego uprawniona jako współwłaściciel. Zgodnie z art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. 

Dłuższy termin na odwołanie do sądu pracy od rozwiązania umowy o pracę

Z dniem 1 stycznia 2017 r., na skutek nowelizacji z dnia 16 grudnia 2016 r., w znaczny sposób wydłużono terminy na odwołanie się do sądu pracy od rozwiązania  umowy o pracę.

Dotychczas obowiązywał krótki, bo tylko 7-dniowy, termin na złożenie do sądu pracy pozwu, w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracodawcę. Obecnie termin ten został wydłużony do 21 dni. Podobnie wydłużono termin dotychczas 14-dniowy na złożenie odwołania (pozwu) do sądu pracy od rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę bez wypowiedzenia, jak również na złożenie pozwu z żądaniem nawiązania umowy o pracę. 

Termin sądowy kończący się w sobotę

Na skutek nowelizacji, z dniem 1 stycznia 2017 r. zmieniono przepisy prawa cywilnego (kodeksu cywilnego) dotyczące obliczania terminów, w tym terminów sądowych. Zgodnie bowiem z przepisami procedury cywilnej (kodeksu postępowania cywilnego) terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego. (Oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.). 

Przepisy o upadłości konsumenckiej do zmiany

Zarządzeniem z 19 grudnia 2016 r. Minister Sprawiedliwości powołał Zespół do opracowania projektu zmian przepisów w zakresie upadłości konsumenckiej

W skład Zespołu wchodzą:

1)  Marcin Warchoł, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości - Przewodniczący Zespołu,

2)  Andrzej Ryng, sędzia, Zastępca Dyrektora Departamentu Legislacyjnego - Zastępca Przewodniczącego Zespołu,

Podział majątku małżeńskiego obejmującego najem mieszkania

Zgodnie z art. 680[1] §1 kc małżonkowie są najemcami lokalu bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. 

Składki na ubezpieczenia społeczne od odszkodowania z zakazu konkurencji po ustaniu kontraktu menadżerskiego

Zgodnie z przepisami rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, podstawy wymiaru składek nie stanowią między innymi przychody w postaci odszkodowania wypłaconego byłym pracownikom po rozwiązaniu stosunku pracy, na podstawie umowy o zakazie konkurencji, o której mowa w art. 101[2] Kodeksu pracy.

Odrzucenie spadku z powodu długów po terminie

Jeżeli upłynął ustawowy termin (6 – miesięczny) do odrzucenia spadku, a dopiero po tym terminie spadkobierca dowiedział się, że spadkodawca pozostawił po sobie długi, w wyjątkowych przypadkach, spadkobierca może uchylić się od skutków prawnych niezachowania wskazanego powyżej 6-miesiecznego terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Zgodnie bowiem z art. 1019 §2 kc spadkobierca, który pod wpływem błędu nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

Wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości przez jednego małżonka w podziale majątku małżeńskiego

Zgodnie z art. 34[1] k.r.o. każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka. Po ustaniu wspólności majątkowej zastosowanie znajduje art. 206 k.c., zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Zgodnie natomiast z art. 207 k.c. pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.

Przeniesienie udziału w działce na rzecz małżonka niebędącego właścicielem gruntu

Jeżeli budynek został wzniesiony wspólnie przez małżonków w czasie trwania ich małżeństwa, w którym obowiązywała wspólność majątkowa, na gruncie stanowiącym majątek osobisty jednego tylko z małżonków, to budynek nadal stanowi część składową tej nieruchomości i nie staje się składnikiem majątku wspólnego. Podobnie grunt, na którym wybudowano budynek w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej ze środków z tego majątku np. z dochodów z pracy zarobkowej, nie staje się współwłasnością obojga małżonków. Pozostaje on nadal wyłączną własnością jednego z małżonków. Małżonek, który nie jest właścicielem gruntu może jednak w sprawie o podział majątku domagać się przed sądem przeniesienia własności udziału w gruncie, a co za tym idzie również w budynku. 

Związek pozamałżeński w trackie sprawy o rozwód a orzeczenie o winie

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Prawo dzierżawy jako składnik majątku wspólnego małżonków podlegającego podziałowi

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w uchwale z 27 czerwca 1986 r. (sygn. akt III CZP 29/86) „Zasada odnosząca się do spłaty równowartości rzeczy, która nie daje się podzielić i przyznana została przy podziale jednemu z uprawnionych, znajduje odpowiednie zastosowanie także w odniesieniu do innych niż własność uprawnień. W sprawie o podział majątku wspólnego takim uprawnieniem są m.in. prawa wynikające z umowy dzierżawy terenu pod budowę garażu, zawartej w czasie trwania wspólności ustawowej.”. 

Przepisy o adopcji do zmiany

Rzecznik Praw Dziecka zaapelował do Prezydenta RP o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, która doprowadzi do zmiany przepisów adopcyjnych. W ocenie Rzecznika konieczne jest usprawnienie pracy ośrodków adopcyjnych oraz zapewnienie prawidłowości w stosowanej procedurze adopcyjnej.

500+ a obniżenie alimentów na dziecko

Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie to, potocznie zwane 500 plus, przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Upadłość konsumencka – nowe zmiany od 1 stycznia 2016 r.

Od 1 stycznia 2016 r. obowiązują zmiany prawa upadłościowego. Nowe przepisy istotnie wpłynęły na kształt upadłości konsumenckiej. Zmiany miały (przynajmniej w założeniu) ułatwić sporządzanie wniosków o upadłość. Wniosek już tylko na formularzu Od stycznia 2016 r. wniosek o upadłość konsumencką należy złożyć na specjalnie przygotowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości formularzu. Zamysłem było usystematyzowanie wzorca wniosku i danych w nim zawartych oraz zwiększenie dostępności upadłości konsumenckiej. Niestety wniosek jest niepraktyczny i przysparza wielu problemów konsumentom, jak również i profesjonalnym pełnomocnikom. Niektóre pola formularza nie są do końca zrozumiałe, a ich nie wypełnienie bądź wypełnienie niewłaściwe może spowodować zwrot wniosku o ogłoszenie upadłości. Jak przykład warto wskazać na rubrykę wniosku dotyczącą terminu zapłaty środków zgromadzonych na bieżącym rachunku bankowym dłużnika.

Zmiany w zawieraniu umów o pracę na czas określony

Z dniem 22 lutego 2016 r. wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu pracy, wprowadzająca zmiany w zakresie zawierania terminowych umów o pracę; przede wszystkim w zakresie zawierania umów o pracę na czas określony. Nowelizacja przewiduje zawieranie wyłącznie trzech rodzajów umów o pracę: na okres próbny, na czas nieokreślony, na czas określony. Umowa o pracę na okres próbny (nadal może trwać maksymalnie 3 miesiące), może zostać zawarta wyłącznie w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia w celu wykonywania określonego rodzaju pracy. Ponowne zawarcie umowy o pracę na okres próbny z tym samym pracownikiem będzie możliwe: 1) jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania innego rodzaju pracy; 2) po upływie co najmniej 3 lat od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu wykonywania tego samego rodzaju pracy; w tym przypadku dopuszczalne jest jednokrotne ponowne zawarcie umowy na okres próbny.