sie
13
Zmiany w urlopach macierzyńskich dla rodziców adopcyjnych
W dniu 17 czerwca 2013 r. weszły w życie zmiany w Kodeksie pracy w zakresie urlopów macierzyńskich i dodatkowych urlopów macierzyńskich. Został również wprowadzony 26-tygodniowy urlop rodzicielski. Zgodnie z tymi zmianami pracownik (a zatem kobieta lub mężczyzna), nie później niż 14 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka może złożyć pisemny wniosek o udzielenie mu dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika o urlop. Dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego. Urlop rodzicielski jest natomiast udzielany bezpośrednio po dodatkowych urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego.
sie
11
Zmiany w urlopach macierzyńskich
Z dniem 17 czerwca 2013 r. zostały wprowadzone zmiany w zakresie urlopu macierzyńskiego. Zgodnie z nimi pracownica, nie później niż 14 dni po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po takim urlopie - urlopu rodzicielskiego. W przypadku złożenia wniosku pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy. Dodatkowy urlop macierzyński wynosi obecnie 6 tygodni w razie urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie albo 8 tygodni w razie urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie. Dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo albo w dwóch częściach przypadających bezpośrednio jedna po drugiej - w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności.
sie
11
Zmiany w urlopach wychowawczych
Z dniem 17 czerwca 2013 r. wprowadzony zmiany w przepisach o urlopach macierzyńskich. Zmiany zostały wprowadzone również w zakresie urlopów wychowanych. Dotychczas urlop wychowawczy mógł wynosić maksymalnie 3 lata ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 4. roku życia. Wymiar urlopu macierzyńskiego nie uległ zmianie. Została natomiast przesunięta granica wieku dziecka – do 5 lat, które może być wychowywane w trakcie tego urlopu.
sie
11
W trakcie zwolnienia lekarskiego można prowadzić działalność gospodarczą
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Nie wszystkie jednak czynności wykonywane przez ubezpieczonego prowadzącego działalność gospodarczą stanowić będą podstawą do odebrania mu zasiłku chorobowego. Zasiłek nie będzie się należał, jeśli przedsiębiorca w trakcie zwolnienia lekarskiego będzie wykonywał konkretne czynności związane z działalnością gospodarczą, nadzorował zatrudnionych pracowników, obsługiwał klientów.
sie
11
Za urlop rodzicielski – zasiłek macierzyński
W dniu 17 czerwca 2013 r. zmianie uległy przepisy dotyczącego urlopów macierzyńskich. Został wprowadzony między innymi urlop rodzicielski wynoszący 26 tygodni. Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku nadal należny jest za okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego. Natomiast w przypadku urlopu rodzicielskiego miesięczny zasiłek macierzyński wynosi 60% podstawy wymiaru zasiłku.
sie
11
Wyrok trybunału konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. Działa wstecz
Po wydaniu w dniu 13 listopada 2012 r. przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/2012) wyroku, który uznał za niezgodny z Konstytucją art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiał prawa do wypłaty emerytury za okres jej zawieszenia, tj. od 1 października 2011 r. z powołaniem się na datę ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw oraz działanie wyroków Trybunału na przyszłość (ex nunc).
sie
11
Wyrównanie emerytury po wyroku trybunału – nie dla wszystkich emerytów
W dniu 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/2012) uznał za niezgodny z Konstytucją art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał jednak, iż z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw utraci moc art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r.
sie
11
Adopcja ze wskazaniem do usunięcia
W dniu 19 kwietnia 2013 r. Rzecznik Praw Dziecka wystąpił między innymi do Ministra Pracy i Polityki Społecznej z powtórnym wnioskiem o dokonanie zmian w przepisach adopcji ze wskazaniem. W dniu 23 lipca 2013 r. została udzielona odpowiedź przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej: „Proponowane rozwiązanie, ograniczające krąg osób, którym rodzice biologiczni dziecka mogą przekazać władzę rodzicielską do osób z nim spokrewnionych i spowinowaconych, zasługuje na uwagę z punktu widzenia próby ograniczenia zjawiska przeprowadzania tzw. adopcji ze wskazaniem z jednoczesnym uzyskiwaniem z tego tytułu korzyści materialnych. Jednakże z drugiej strony ograniczanie tego kręgu osób, jedynie do osób spokrewnionych i spowinowaconych, budzi wątpliwości merytoryczne gdyż: a) należy się liczyć z możliwością wystąpienia sytuacji, w której rodzice wskażą krewnych, którzy nigdy nie poznali dziecka. Natomiast samo dziecko mogło wytworzyć więź z osobą niespokrewnioną czy niespowinowaconą z najbliższego otoczenia, której predyspozycje do pełnienia roli rodzica adopcyjnego okażą się większe niż osoby krewnej.
sie
11
Adopcja ze wskazaniem jest legalna
Adopcja ze wskazaniem wynika z art. 119 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z nim do przysposobienia jest potrzebna zgoda rodziców przysposabianego, chyba że zostali oni pozbawieni władzy rodzicielskiej lub są nieznani albo porozumienie się z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Sąd opiekuńczy może, ze względu na szczególne okoliczności, orzec przysposobienie mimo braku zgody rodziców, których zdolność do czynności prawnych jest ograniczona, jeżeli odmowa zgody na przysposobienie jest oczywiście sprzeczna z dobrem dziecka. Adopcja ta zwana potocznie „adopcją ze wskazaniem” nie jest ograniczona do kręgu osób spokrewnionych bądź spowinowaconych z dzieckiem.
sie
11
Kto jest pracodawcą kierownika ośrodka pomocy społecznej?
Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Ośrodek pomocy społecznej jest jednostką organizacyjną gminy i zatrudnia pracowników. Jest on zatem pracodawcą dla zatrudnianych pracowników. Problem pojawia się w sytuacji ustalenia pracodawcy dla kierownika takiego ośrodka. Nie jest nim wójt, burmistrz czy prezydent miasta, ani też rada miejska. Pracodawcą kierownika jest również ośrodek pomocy społecznej, którym kieruje. W tej kwestii wypowiadał się już Sąd Najwyższy
sty
13
Zadośćuczynienie pieniężne za brak kontaktów z dzieckiem
Wyrokiem z 15 lipca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I ACa 202/15 uznał, iż dopuszczalne jest dochodzenie zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych rodzica w postaci prawa do utrzymywania kontaktu z dzieckiem, a któremu drugi z rodziców utrudnia bądź uniemożliwia realizowanie tych kontaktów. Wyrok został wydany w sprawie, w której powodowi w osobie ojca dziecka – matka dziecka uniemożliwiała kontakty z dzieckiem, mimo wydanego przez sąd orzeczenia regulującego odbywanie kontaktów.
lis
17
Na odwołanie do sądu pracy jest tylko kilka dni
Jeśli pracownik otrzyma wypowiedzenie umowy o pracę ma tylko 7 dni na złożenie odwołania, czyli pozwu, do sądu pracy. Podobnie na odwołanie się od wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy lub płacy jest tylko 7 dni. Jeśli pracownikowi zostanie doręczenie rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowych z jego winy (zwolnienie dyscyplinarne) albo bez jego winy np. z powodu przedłużającej się nieobecności w pracy z powodu choroby, na odwołanie do sądu jest 14 dni. Odwołanie należy sporządzić na piśmie i wysłać albo złożyć bezpośrednio do sądu, bez pośrednictwa pracodawcy.
lis
17
Jak wydawać świadectwa pracy po zmianie przepisów
W dniu 21 marca 2011 r. zmieniły się zasady wydawania świadectw pracy. Jeżeli pracownik pozostaje w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy na podstawie umowy o pracę na okres próbny, umowy o pracę na czas określony lub umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy obejmujące zakończone okresy zatrudnienia na podstawie takich umów, zawartych w okresie 24 miesięcy, poczynając od zawarcia pierwszej z tych umów. Świadectwo pracy wydaje się w dniu upływu 24 miesięcy. Jeżeli jednak rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę nawiązanej przed upływem 24 miesięcy przypada po upływie tego terminu, świadectwo pracy wydaje się w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia takiej umowy o pracę. Pracownik może jednak w każdym czasie żądać wydania świadectwa pracy w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem każdej terminowej umowy o pracę lub świadectwa pracy dotyczącego łącznego okresu zatrudnienia na podstawie takich umów, przypadającego przed zgłoszeniem żądania wydania świadectwa pracy. Pracodawca jest obowiązany wydać świadectwo pracy w ciągu 7 dni od dnia złożenia pisemnego wniosku pracownika.
lis
17
Nie każdy pracodawca może zwolnić z pracy pracownika na urlopie wychowawczym
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (zwolnienie dyscyplinarne). Do tych przyczyn została dodana jeszcze jedna przewidziana w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2006 r. II PZP 13/05. Orzeczenie to dotyczy wyłącznie pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Pozwala na zwolnienie z pracy pracownika przebywającego na urlopie wychowawczym z przyczyn niezależnych od pracownika, np. z powodu likwidacji jego stanowiska pracy.
Za święto przypadające w sobotę będzie dodatkowy dzień wolny
Do dnia 7 października 2012 r. obowiązywał przepis, który nie pozwalał na obniżenie wymiaru czasu o święto, czyli o 8 godzin, przypadające w dzień wolny od pracy wynikający z rozkładu czasu pracy. Na przykład jeśli pracownik zgodnie z rozkładem czasu pracy pracował od poniedziałku do piątku, a święto wypadło w sobotę (czyli dzień wolny dla pracownika) to wymiar jego czasu pracy nie ulegał obniżeniu o 8 godzin. Oznacza to, że nie dostawał on dodatkowego dnia wolnego. Jeśli pracownik, zgodnie z rozkładem czasu pracy, pracuje od wtorku do soboty i święto wypadnie w sobotę, czyli w pracujący dla niego dzień, wymiar jego czasu pracy ulegnie obniżeniu o 8 godzin, czyli będzie on w danym tygodniu pracował krócej. Oznaczało to, że jeden pracownik pracował 5 dni w tygodniu, a drugi – 4 dni. Jednemu z nich święto obniżyło wymiar czasu pracy i pracował w danym miesiącu mniej godzin, a drugi musiał wypracować cały wymiar czasu pracy przypadający na dany miesiąc.
lis
17
Abolicja za niezapłacone składki na ZUS
W dniu 12 listopada 2012 r. została przekazana Prezydentowi i Marszałkowi Senatu uchwalona przez Sejm ustawa abolicyjna dla przedsiębiorców, którzy mają zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Jeśli ustawa zostanie zaakceptowana przez Senat i podpisana przez Prezydenta wkrótce wejdzie w życie. Zgodnie z projektowanymi przepisami o umorzenie nieopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe może ubiegać się osoba, która prowadziła pozarolniczą działalność do 31 sierpnia 2012 r. Umorzenie może objąć składki za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Mogą zostać umorzone tylko nieopłacone składki na własne ubezpieczenie osoby ubezpieczonej. Wniosek o umorzenie będzie można złożyć w ciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy abolicyjnej.
lis
17
Okres wypłaty zasiłku chorobowego
Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby nie dłużej jednak niż przez 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży zasiłek wypłacany jest nie dłużej niż przez 270 dni. Do okresu zasiłkowego (pobierania zasiłku) wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Okres zasiłkowy liczy się od nowa, jeśli osoba po okresie choroby i wyczerpaniu całego okresu zasiłkowego np. 182 dni, stała się ponownie niezdolna do pracy z powodu tej samej choroby, ale dopiero po przerwie dłuższej niż 60 dni.
lis
17
Nie trzeba rezygnować z pracy po nabyciu emerytury
Prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Jeśli emeryt chciał pobierać emeryturę, a pozostawał w zatrudnieniu, musiał rozwiązać chociaż na jeden dzień umowę o pracę. Jeśli tego nie zrobił, to prawa do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość otrzymywanego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia.
lis
17
Wcześniejsza emerytura za pracę w szczególnych warunkach
Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, jeżeli w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz mają wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Emerytura wcześniejsza przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Konieczne było również rozwiązanie stosunku pracy. Od 1 stycznia 2013 r. rozwiązanie stosunku pracy nie będzie już konieczne dla uzyskania wcześniejszej emerytury. Prace w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze zostały wymienione w wykazach do rozporządzenia.
lis
17
Wcześniejsza emerytura za pracę w szczególnych warunkach – bez rezygnacji z pracy
Od 1 stycznia 2013 r. pracownik ubiegający się o wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie będzie musiał rozwiązywać umowy o pracę.