Rozliczenia między konkubentami w postaci pomocy w prowadzeniu domu i firmy

Nakłady konkubiny w postaci pomocy w prowadzeniu domu, w wychowaniu dzieci, pomocy w prowadzonej działalności gospodarczej itd., czynione w przekonaniu i w porozumieniu z partnerem, że wybudowany dom oraz rozwijana działalność gospodarcza będą służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb rodziny, którą mieli stworzyć, podlegają rozliczeniu w ramach bezpodstawnego wzbogacenia. 

Powyższe stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 25 czerwca 2025 r. (I CSK 969/25). 

Kara finansowa za niewykonywanie kontaktów z dzieckiem

Okoliczność, że rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem nie wypełnia obowiązku w przedmiocie kontaktów ze względu na postawę dziecka, nie wyłącza możliwości nakazania zapłaty sumy pieniężnej na rzecz rodzica uprawnionego do kontaktów (art. 598[16] § 1 k.p.c.) także wtedy, gdy postawa dziecka wynika z zachowań obojga rodziców. To sedno uchwały Sądu Najwyższego z 3 października 2025 r. (III CZP 20/25). 

Wina za rozpad małżeństwa i nierówne udziały w majątku wspólnym

Zgodnie z art. 43 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku.  
W konkretnych okolicznościach na ustalenie nierównych udziałów może mieć wpływ wina małżonka za rozpad małżeństwa.

Zmiany w przepisach o dziedziczeniu spadków

Od 15 listopada 2023 r. zmienią się zasady dziedziczenia spadków, ale również reguły dotyczące ich odrzucania oraz uzyskiwania zezwolenia sądu na odrzucenie spadku w imieniu dziecka.  Zmiana przepisów polega na ograniczeniu zstępnych dziadków dopuszczonych do dziedziczenia, albowiem nie będą już dziedziczyć wszyscy zstępni, a jedynie dzieci i wnuki tych dziadków, którzy zmarli przed spadkodawcą, doprecyzowano również zasady odrzucania spadków. 

Wynagrodzenie za korzystanie z mieszkania w sprawie o podział majątku małżeńskiego

Po ustaniu wspólności majątkowej, w sprawie o podział majątku wspólnego, małżonek jest uprawniony do dochodzenia roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie przez drugiego małżonka ze składników majątku wspólnego w zakresie, do którego nie uprawnia art. 206 k.c. Ale czy zawsze…

Apelacji nie może już rozpoznać jeden sędzia

W dniu 26 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów wydał uchwałę, której nadał moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. Uchwała została wydana w sprawie o sygn. akt III PZP 6/22. Mimo że uchwała ta dotyczyła zażalenia w sprawie pracowniczej, ma ona zastosowanie do wszystkich spraw rozpoznawanych w II instancji, a zatem przede wszystkim apelacji. 

Wykonywanie bieżącej pieczy nad dzieckiem przez rodzinę zastępczą

Czy rodzina zastępcza, u której przebywa dziecko może bez zgody rodzica biologicznego, który posiada władzę rodzicielską, korzystać z konsultacji medycznej w razie choroby tego dziecka?

Kara za niewykonywanie kontaktów z dzieckiem

Art. 598[16] § 1 w związku z art. 598[15] § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, z późn. zm.) w zakresie, w jakim obejmują sytuacje, w których niewłaściwe wykonywanie lub niewykonywanie obowiązków związane jest z zachowaniem dziecka, niewywołanym przez osobę, pod której pieczą dziecko to się znajduje, są niezgodne z art. 48 ust. 1 zdanie drugie oraz art. 72 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przymusowe odebranie dziecka przez kuratora

Czy na etapie wydawania orzeczenia w sprawie o przymusowe odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej możliwe jest badanie przez sąd celowości realizacji orzeczenia o odebraniu osoby z perspektywy zasady ochrony dobra dziecka?

Majątek wspólny małżeński a udziały w spółce z o.o.

Jeżeli jeden z małżonków w trakcie małżeństwa, w którym obowiązuje wspólność majątkowa, nabył udziały w spółce z o.o. to czy udziały te wchodzą do majątku wspólnego?  W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że udziały w spółce z o.o., nabyte przez jednego z małżonków ze środków należących do majątku wspólnego...

Rozliczenie majątku konkubentów

Strony pozostawały w faktycznym pożyciu, nie będąc małżeństwem. Do rozliczeń między osobami pozostającymi w takiej relacji mogą mieć zastosowanie przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. W wyroku z 21 marca 2018 r. (V CSK 215/17) Sąd Najwyższy analizował przypadek, w którym osoba pozwana w tym procesie i powód pozostawali w związku partnerskim w okresie od 2001 r. do 2010 r. ...

Zrzeczenie się alimentów na rzecz dzieci

W świetle prawa rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny powstaje  z mocy prawa, niezależnie od woli stron (uchwała Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2013 r., III CZP 85/13). Z uwagi na charakter stosunku alimentacyjnego przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka nie może skutecznie zrzec się z góry w jego imieniu roszczeń alimentacyjnych (orzeczenie Sądu Najwyższego z 21 października 1952 r., C 1624/52).  W wyroku z 30.06.2021 r. (I NSNc 79/20) Sąd Najwyższy analizował obowiązek alimentacyjny.

Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej

W dniu 19 września 2021 r. wszedł w życie przepis, który umożliwia rodzinie dochodzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę z powodu niemożności nawiązania lub kontynuowania więzi rodzinnej z powodu ciężkiego  i trwałego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia osoby najbliżej. W poprzednim stanie prawnym dochodzenie roszczenia tego rodzaju nie było możliwe, a zadośćuczynienie za cierpienia psychiczne należne było wyłącznie w razie śmierci osoby najbliżej.

Działalność gospodarcza a majątek wspólny małżeński

Jeden z byłych małżonków działalność gospodarczą w formie jednoosobowej rozpoczął wykonywać na kilka lat przed zawarciem związku małżeńskiego. Czy w takim przypadku działalność gospodarcza, rozumiana jako przedsiębiorstwo wchodzi w skład majątku wspólnego byłych małżonków, skoro była ona wykonywana również w czasie trwania małżeństwa i wspólności majątkowej i przynosiła dochód, który wchodzi do majątku wspólnego zgodnie z przepisami?

Dział spadku a podział majątku małżeńskiego spadkodawcy

Jeśli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu. 

Wniosek do sądu o opuszczenie wspólnie zajmowanego mieszkania i zakaz zbliżania się wobec sprawcy przemocy w rodzinie

Jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta tą przemocą może żądać, aby sąd, właściwy według przepisów Kodeks postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, zobowiązał go do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

Zwrot kosztów utrzymania dziecka pokrytych przez jednego z rodziców

Zgodnie z art. 140 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić.

Na pożyczkę nie potrzeba zgody współmałżonka

Do Sądu Okręgowego w Poznaniu trafiła sprawa o zapłatę z powództwa banku, w której małżonek podnosił, że zawarta przez niego umowa pożyczki jest nieważna, gdyż została zawarta bez zgody drugiego z małżonków i bez weryfikacji zdolności kredytowej przez bank. W wyroku z 9.06.2020 r. (sygn. Akt XIV C 242/19) Sąd ten rozstrzygnął o sprawie. 

Zadośćuczynienie za uszczerbek na zdrowiu dla najbliższej rodziny

Do Sądu Najwyższego trafiła sprawa o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę. W dniu 22.10.2019 r. została wydana uchwała (sygn.. akt I NSNc 5/19) odpowiadająca na zadane w tej sprawie pytanie: czy najbliższym członkom rodziny poszkodowanego, który w wyniku czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne z tytułu naruszenia ich własnego dobra osobistego.

Za adopcję ze wskazaniem kara pozbawienia wolności

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zajmuje się organizowaniem adopcji dzieci wbrew przepisom ustawy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Od 20 listopada 2019 r. przepis ten brzmi już inaczej.