Egzekwowanie kontaktów z dzieckiem – kurator, sankcja pieniężna, grzywna, areszt

Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku.

Wydruki komputerowe to dowody w procesie sądowym

Wydruki komputerowe (zrzuty ekranowe)  mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, stanowią bowiem tzw. inny środek dowodowy. „Jakkolwiek nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to należy przyjąć, że przedmiotowy środek dowodowy świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku. Okoliczność, że tego typu dowody mogą być z łatwością modyfikowane, nie pozbawia ich mocy dowodowej”. 

Dzieci na sali sądowej

Od 14 lipca 2017 r. wstęp na salę rozprawę będą miały również dzieci. Jednakże decyzja w tym zakresie będzie należeć do sądu. Dotyczy to wszystkich rozpraw w sprawach cywilnych, a zatem i rodzinnych oraz przed sądami administracyjnymi.  

Podatek od sprzedaży nieruchomości po śmierci współmałżonka (do zwrotu?)

Dotychczas spadkobierca nieruchomości, po śmierci współmałżonka, z którym łączyła go do dnia śmierci małżeńska wspólność majątkowa, w razie sprzedaży nieruchomości był zmuszony zapłacić podatek dochodowy lub odczekać 5 lat od daty śmierci współmałżonka. To się jednak zmieniło. 

Odpowiedzialność karna za niepłacenie przez trzy miesiące alimentów

Od 31 maja 2017 r. obowiązują nowe przepisy o przestępstwie niealimentacji. Dotychczas odpowiedzialność karną ponosił ten, kto uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego i przez to narażał osobę na rzecz której zasądzono alimenty na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Obecnie przepis stanowi, iż „Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.”

Zadośćuczynienie za krzywdę z powodu braku kontaktów ojca z dzieckiem

Przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku była rozpoznawana następująca sprawa (sygn. akt I ACa 202/15, która w dniu 15 lipca 2015 r. zakończyła się prawomocnym wyrokiem): Powód J. B. wniósł o zakazanie pozwanej J. B. naruszania jego dóbr osobistych w postaci prawa do utrzymywania kontaktu z jego córkami J. B. i O. B. poprzez zaprzestanie bezprawnego uniemożliwiania powodowi spędzania czasu z jego dziećmi co najmniej w wymiarze i według sposobu wskazanego w orzeczeniach wydanych przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II C 2581/08, jak też domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty 43.850 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Pomimo prawomocnego tytułu zabezpieczenia, precyzyjnie określającego terminy i sposób, w jakich powód mógłby spędzać czas z dziećmi, pozwana stale i uporczywie uniemożliwia mu kontakty z córkami. 

Kredytu hipotecznego pozostałego do spłaty nie odlicza się od wartości nieruchomości przy podziale majątku wspólnego

W postanowieniu z 26 stycznia 2017 r. (sygn. akt I CSK 54/16) Sąd Najwyższy uznał, iż długu hipotecznego pozostałego do zapłaty nie odlicza się od wartości nieruchomości przy podziale majątku wspólnego. Rozliczeniu podlegają tylko raty kredytu zapłacone do daty podziału majątku. 

Cofnięcie pozwu oznacza przegranie procesu i obowiązek zwrotu kosztów na rzecz drugiej strony

Jeżeli w sprawie sądowej powód cofa złożony przez siebie pozew, to jest traktowany jako strona przegrywająca proces, a w konsekwencji zobowiązana do zwrotu na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów pełnomocnika z wyboru. Nie ma przy tym znaczenia, że powód korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych. 

Wyrok rozwodowy staje się prawomocny w części mimo zaskarżenia alimentów na dzieci

Wyrok w sprawie o rozwód staje się prawomocny w części dotyczącej orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa, władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi, jeżeli strona zaskarżyła wyłącznie rozstrzygnięcie dotyczące alimentów. Tak wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Katowicach w postanowieniu z  20 lutego 2017 r. (I ACz 146/17).

Orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że sąd drugiej instancji może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części.

Adopcja pasierba przez macochę

Prawo przewiduje możliwość adopcji pasierba, czyli dziecka małżonka z innego związku, przez drugiego małżonka np. macochę. Konieczne jest jednak, aby drugi z rodziców dziecka wyraził zgodę na tę adopcję bądź orzeczeniem Sądu został prawomocnie pozbawiony władzy rodzicielskiej. 

Bez adresu pozwanego sąd nie rozpozna sprawy, chyba że…

Do Sądu Apelacyjnego w Krakowie trafiła sprawa, która zakończyła się wydaniem orzeczenia w dniu 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt I Acz 2495/16) na kanwie takiego to oto stanu faktycznego:

W pozwie o rozwód powódka wskazała obecny adres zamieszkania pozwanego. Przesyłka przesłana do pozwanego na powyższy adres została zwrócona z adnotacją, iż „adresat wyprowadził się nie podając adresu”. Następnie Sąd zobowiązał powódkę do wskazania w terminie 14 dni adresu pozwanego (miejsca pobytu) pod rygorem zawieszenia postępowania. Odpowiadając na to zobowiązanie, powódka wskazała, że nie zna obecnego adresu pozwanego i nie jest w stanie podać, gdzie pozwany przebywa. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie, na podstawie art. 177 §1 pkt 6 kpc, stanowiącego, iż sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli w skutek niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego nie można nadać sprawie dalszego biegu. 

Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej a zakres władzy rodzicielskiej rodzica

Zgodnie z art. 112[1] Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (ustawa z 25 lutego 1964 r. tekst jedn. z 2015 r. poz. 2082 z późn. zm.) obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej. Pozostałe obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka. Powyższej regulacji prawnej nie stosuje się, jeżeli sąd opiekuńczy postanowił inaczej.

Adopcja tylko do czterdziestki dla małżeństw z trzyletnim stażem

„To unikalny dokument, który może nadać nową jakość pracy ośrodkom adopcyjnym, ale przede wszystkim, który zagwarantuje dziecku przebywającemu w pieczy, zgłoszonemu do adopcji, w znalezieniu właściwej, kochającej rodziny – mówi Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak o „Standardach realizacji zadań ośrodków adopcyjnych”, które powstały na jego zlecenie. Dokument trafił już do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Standardy są efektem wielomiesięcznych prac Zespołu ds. opracowania procedur adopcyjnych, składającego się w szczególności z osób zajmujących się zawodowo problematyką adopcji (…) powołanego przez Marka Michalaka. Głównym założeniem tego projektu było wypracowanie jednolitych zasad, wzorca funkcjonowania ośrodków adopcyjnych, dziś każdy pracuje w oparciu o własne procedury. Standardy mają charakter wytycznych i wskazówek, służą jako pomoc w prowadzeniu postępowania adopcyjnego. Podczas prac nad standardami nie zapomniano o najważniejszej z perspektywy Rzecznika Praw Dziecka – dziecięcej podmiotowości oraz zapisach Konwencji o prawach (https://brpd.gov.pl/aktualnosci-wystapienia-generalne/standardy-adopcyjne-wedlug-rpd)

Nagranie rozmowy bez zgody drugiej strony jako dowód w sądzie

„Dowód z nagrania bez zgody jednego z uczestników rozmowy może dyskwalifikować okoliczności, w jakich nastąpiło nagranie, jeżeli wskazują one jednoznacznie na poważne naruszenie zasad współżycia społecznego, np. przez naganne wykorzystanie trudnego położenia, stanu psychicznego lub psychofizycznego osoby, z którą rozmowa była prowadzona. Wyrażenie przez osoby nagrane zgody na wykorzystanie nagrania w celach dowodowych przed sądem cywilnym usuwa zazwyczaj przeszkodę, jaką stanowi nielegalne pozyskanie nagrania. Brak takiej zgody wymaga przeprowadzenia oceny, czy dowód - ze względu na swoją treść i sposób uzyskania - nie narusza konstytucyjnie gwarantowanego (art. 47 Konstytucji) prawa do prywatności osoby nagranej, a jeżeli tak, to czy naruszenie tego prawa może znaleźć uzasadnienie w potrzebie zapewnienia innej osobie prawa do sprawiedliwego procesu (art. 45 Konstytucji).” – tak Sąd Najwyższy w wyroku z 22 kwietnia 2016 r. (II CSK 478/15). 

Świadczenie 500 plus na dziecko po rozwodzie

W dniu 29 grudnia 2016 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zapadł wyrok dotyczący świadczenia wychowawczego, czyli 500 plus na drugie dziecko wychowywane przez jednego z rozwiedzionych rodziców (sygn. akt VIII SA/Wa 876/16).

W analizowanej sprawie ojciec wychowywał córkę, a matka wychowywała wspólnego syna. W wyroku rozwodowym powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem stron obojgu rodzicom ustalając miejsce pobytu dziecka w miejscu zamieszkania matki, ustalając sposób kontaktowania się ojca z dzieckiem oraz obciążono ojca alimentami na rzecz dziecka. W ocenie urzędników córka powinna być traktowana jako pierwsze dziecko, na które świadczenie wychowawcze powinno być przyznane pod warunkiem spełnienia kryterium dochodowego.

Świadczenie 500 plus na dziecko przy opiece naprzemiennej

W przypadku, gdy dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego, czyli 500 plus, przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Ponadto w takim przypadku dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. 

Związek pozamałżeński w trackie sprawy o rozwód a orzeczenie o winie

Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Przepisy o adopcji do zmiany

Rzecznik Praw Dziecka zaapelował do Prezydenta RP o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, która doprowadzi do zmiany przepisów adopcyjnych. W ocenie Rzecznika konieczne jest usprawnienie pracy ośrodków adopcyjnych oraz zapewnienie prawidłowości w stosowanej procedurze adopcyjnej.

500+ a obniżenie alimentów na dziecko

Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie to, potocznie zwane 500 plus, przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Adopcja ze wskazaniem – czy na pewno została zlikwidowana (nowa interpretacja)

Mimo przewodniej idei, która towarzyszyła wprowadzeniu do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego art. 119[1a] (zmiana wejdzie w życie 18 września 2015 r., Dz.U. poz. 1199, druk sejmowy 2361), a mianowicie, ograniczenia możliwości adopcji ze wskazaniem wyłącznie do krewnych rodzica i jego małżonka, interpretacja tego przepisu, przestaje być jednoznaczna po analizie nagrań z posiedzeń podkomisji i komisji sejmowych rozpatrujących projekt tej zmiany. Nagrania te są zamieszczone na stronie sejmu: http://www.sejm.gov.pl/SQL2.nsf/poskomprocall?OpenAgent&7&2361 W trakcie prac komisji przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości zgłaszali wątpliwości, nie tylko co do celowości nowelizacji, ale również jej skutków, wobec braku zmiany przepisu art. 119 k.r.o.