Stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie realizacji kontaktów z dziećmi w okresie epidemii koronawirusa

W związku z pojawiającymi się pytaniami i wątpliwościami co do realizacji w okresie pandemii COVID-19 osobistych kontaktów z małoletnimi dziećmi przez rodziców żyjących w rozłączeniu, Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło stanowisko w tym przedmiocie.

Przestępstwo uprowadzenia dziecka przez rodzica z pełną władzą rodzicielską

Kto, wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Czy podmiotem przestępstwa określonego w art. 211 k.k. może być rodzic dziecka, posiadający nad nim władzę rodzicielską? 

Rozliczenie spłaconego kredytu między byłymi małżonkami po sprawie o podział majątku

Do Sądu Najwyższego trafiła sprawa sporu o podział majątku wspólnego, w której zadano między innymi pytanie o zasady rozliczeń między byłymi współmałżonkami roszczeń o zwrot kwoty zobowiązania zabezpieczonego hipotecznie i spłaconego przez jednego z małżonków po zniesieniu wspólności. Drugie pytanie w tej sprawie dotyczyło określenia przez sąd wartości nieruchomości należącej do majątku podlegającego podziałowi przy uwzględnieniu jej obciążenia hipotecznego.

Ochrona prawna przed hejtem w sieci

Administrator portalu internetowego nie odpowiada za publikowane treści jeżeli nie wie o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności, a w razie otrzymania urzędowego zawiadomienia lub uzyskania wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności niezwłocznie uniemożliwi dostęp do tych danych.

Odpowiedzialność małżonka za długi współmałżonka

Do Sądu Najwyższego trafiła sprawa, w której wierzyciel wystąpił przeciwko mężowi o zapłatę czynszu za najem lokalu użytkowego, w którym to lokalu działalność za zgodą najemcy – męża, prowadziła jego żona. Egzekucja komornicza wobec męża okazała się bezskuteczna, natomiast Sąd Rejonowy w tej sprawie uznał, że egzekucji nie można prowadzić przeciwko żonie, gdyż nie była ona stroną umowy najmu z wierzycielem. Sąd Rejonowy wskazał, że jeżeli małżonek nie jest bezpośrednim dłużnikiem osobistym wobec wierzyciela, to ponosi odpowiedzialność tylko w postaci znoszenia egzekucji z majątku wspólnego. Na tym jednak proces się nie skończył, gdyż Sąd Najwyższy miał odmienne zdanie (uchwała z 11.04.2019 r. III CZP 106/18).

Zadośćuczynienie za krzywdę za zdradę małżeńską

Były mąż skierował do sądu pozew o zadośćuczynienie za krzywdę w związku z naruszeniem przez pozwanych jego dóbr osobistych, przeciwko byłej żonie i jej partnerowi, z którym w trakcie trwania małżeństwa związała się żona i zaszła z nim w ciążę. Po stwierdzeniu w wyniku badań genetycznych, że żadne z dzieci urodzonych w trakcie trwania małżeństwa nie jest jego dzieckiem, ten załamał się. Wstydził się wyjść z domu, pójść do sklepu, czy kościoła. Sprawa ostatecznie trafiła do Sądu Najwyższego, który w dniu 11 grudnia 2018 r. wydał wyrok (sygn. akt IV CNP 31/17). 

Zadośćuczynienie dla ojca za brak kontaktów z dzieckiem

Powód – ojciec - w pozwie domagał się zakazania matce dziecka utrudniania mu kontaktów z córką stron ustalonych po rozwiązaniu małżeństwa stron postanowieniem Sądu Rejonowego oraz zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty 50.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dobra osobistego w postaci prawa do uregulowanych sądownie kontaktów z córką. 

Gromadzenie dowodów zdrady a naruszenie dóbr osobistych

Przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie toczyło się postępowanie w zakresie bezprawnego zbierania danych osobowych za sygn. akt V ACa 593/17. Powód występujący w przedmiotowym postępowaniu skierował pozew przeciwko dwóm osobom. Nie bez znaczenia w tym postępowaniu pozostawał fakt, iż pierwszym z pozwanych był detektyw, który zbierał dane powoda oraz przekazywał je drugiemu pozwanemu – który wykorzystał zgromadzony materiał w postępowaniu rozwodowym. 

Kupno mieszkania dla dziecka za zgodą sądu

„Czy rodzice mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego przewidzianego w art. 101 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nabywać dla małoletniego dziecka nieruchomość (odrębną własność lokalu) na podstawie umowy sprzedaży, w sytuacji gdy środki na nabycie pochodzą wyłącznie z darowizny przekazanej przez rodziców, którzy jednocześnie zobowiązują się względem dziecka do pokrywania ciężarów związanych z utrzymaniem nabytego prawa własności do czasu uzyskania przez dziecko pełnoletniości?” 

Termin na odrzucenie spadku gdy sporządzono testament

Do Sądu Najwyższego trafił wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego o następującej treści: „Czy skutecznym jest złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku przez osobę, w stosunku do której nie rozpoczął jeszcze biegu termin określony w art. 1015 § 1 k.c.?”

Termin na odrzucenie spadku w imieniu dziecka

Do Sądu Najwyższego trafił wniosek o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego o następującej treści: "Czy złożenie przez rodziców, jako przedstawicieli ustawowych dziecka powołanego do dziedziczenia, oświadczenia w imieniu dziecka na podstawie art. 1015 § 1 k.c. o odrzuceniu spadku, którego pasywa wyczerpują lub przewyższają wartość aktywów, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka w rozumieniu art. 101 § 3 k.r.o.? oraz czy - w przypadku oceny, iż w danym stanie faktycznym oświadczenie w imieniu dziecka na podstawie art. 1015 § 1 k.c. o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka - złożenie do sądu przez rodziców wniosku o zezwolenie na złożenie stosownego oświadczenia nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 1015 § 1 k.c., czy też ma wpływ na bieg przedmiotowego terminu wobec dopuszczalności zastosowania analogii z przepisów normujących bieg terminu przedawnienia?

Sprawy o rozwód nie należą do kategorii spraw pilnych

Zgodnie z wydanym dnia 9 stycznia 2018 r. postanowieniem Sądu Najwyższego o sygn. III SPP 55/17 sprawy o rozwód nie należą do gatunku spraw pilnych i zasadniczo powinny być wyznaczane zgodnie z kolejnością ich wpływu do sądu. 
Przytoczone postanowienie wydane zostało na skutek wniesienia skargi apelacyjnej na przewlekłość postępowania rozwodowego. Pozwany podnosił iż wynoszący 13 miesięcy okres od wydania wyroku przez sąd pierwszej instancji oraz okres 11 miesięcy od wniesienia przez skarżącego apelacji, w których to okresach nie zostały podjęte żadne ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie apelacji czynności, stanowią uzasadnienie stwierdzenia iż w sprawie doszło do naruszenia praw skarżącego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Umowny podział majątku przed wyrokiem o rozdzielności majątkowej

W postanowieniu z dnia 23 lutego 2018 r. o sygn. akt III CZP 103/17 odnoszącym się do kwestii ważności umowy o częściowym podziale majątku wspólnego zawartej z naruszeniem zakazu wynikającego z art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Sąd Najwyższy wskazał, iż umowa małżonków o częściowym podziale majątku wspólnego, zawarta przed ustanowieniem przez Sąd rozdzielności majątkowej jest ważna, z pewnym zastrzeżeniem. 

Błędne doręczenie korespondencji sądowej do strony a nie pełnomocnika do doręczeń

W postanowieniu z dnia 9 listopada 2017 r. o sygn. akt I CZ 95/17 odnoszącym się do konsekwencji wadliwego doręczenia przesyłki sądowej, Sąd Najwyższy wskazał, iż nie można uznać za skutecznie doręczoną korespondencję, której adresatem jest strona, a nie ustanowiony przez nią pełnomocnik do doręczeń. 
W powołanej powyżej sprawie doszło do odrzucenia skargi kasacyjnej z powołaniem się na argument skutecznego doręczenia pisemnego odpisu orzeczenia na adres wskazany przez uczestniczkę oraz złożenia przez nią skargi kasacyjnej po terminie.

Nazwanie pisma „apelacją” nie wystarczy do skutecznego zaskarżenia wyroku

Wniesienie pisma o nazwie „apelacja”, bez zakwestionowania w jego treści uprzednio wydanego przez sąd orzeczenia, nie może być traktowane jako środek odwoławczy. Istotą bowiem każdego środka odwoławczego jest próba podważenia przedstawionej  przez Sąd treści orzeczenia. 

Nawet, jeżeli strona użyła w piśmie zwrotu „apelacja wyroku”, ale nie wiedziała, czy orzeczenie w ogóle zapadło i nie znała jego istotnej treści, a co najmniej kierunku rozstrzygnięcia, nie może być ono traktowane jako wyrażenie braku akceptacji dla zapadłego orzeczenia, a tym samym za skutecznie złożony środek odwoławczy. 

Wniosek o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej

Zgodnie z przepisami procedury cywilnej stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, musi być doręczony pozew lub inne pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw. Jednakże nie zawsze znane jest miejsce zamieszkania strony przeciwnej. W razie braku możliwości wskazania takiego adresu, strona musi podjąć sama określone działania procesowe. 

Do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika doręczenie może nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający.

Przewlekłość postępowania przy sporządzaniu uzasadnienia

Zgodnie z procedurą cywilną sporządzenie uzasadnienia postanowienia o zabezpieczeniu kontaktów powinno nastąpić w terminie tygodnia od momentu wpływu wniosku o uzasadnienie.

Bezskuteczne wydziedziczenie bliskiej osoby w testamencie

Do Sądu Apelacyjnego w Warszawie trafiła sprawa dotycząca wydziedziczenia w testamencie córki z powodu nie utrzymywania kontaktów z ojcem i niedopełniania obowiązków rodzinnych. Powódka będąca córką zmarłego pozwała siostrzenicę o zapłatę kwoty 285 000 zł tytułem pokrycia zachowku przysługującego jej po zmarłym ojcu.

Odpowiedzialność karna za niepłacenie alimentów w pełnej wysokości

Mająca miejsce w maju 2017 r. nowelizacja kodeksu karnego zaostrzyła przepisy odnoszące się do osób, które uchylają się od obowiązku płacenia alimentów. Do momentu wejścia w życie nowych przepisów możliwe było pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby, która uporczywie uchylała się od wykonania ciążącego na niej z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby. 

Zwrot darowizny z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia po rozwodzie

Do Sądu Apelacyjnego w Katowicach trafiła sprawa o zwrot „prezentu od Mikołaja”. Zwrotu domagali się teściowie od synowej po rozpadzie związku małżeńskiego z ich synem. Przekazali oni bowiem w dniu 6 grudnia, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, na rachunek bankowy synowej kwotę 100 000 zł z przeznaczeniem na zakup przez syna i synową większego mieszkania. W pozwie o zapłatę kwoty 100.000 zł twierdzili, iż przekazana kwota nie została spożytkowana na wyżej wskazany cel, a małżeństwo rozpadło się. Teściowie twierdzili również, iż tytuł przelewu miał charakter żartobliwy, bo został wykonany 6 grudnia, czyli w dzień Mikołaja.