Dzieci na sali sądowej

Od 14 lipca 2017 r. wstęp na salę rozprawę będą miały również dzieci. Jednakże decyzja w tym zakresie będzie należeć do sądu. Dotyczy to wszystkich rozpraw w sprawach cywilnych, a zatem i rodzinnych oraz przed sądami administracyjnymi.  

Proces o ochronę dóbr osobistych nie może służyć podważeniu wyroku w innej sprawie

Powódka, wcześniej uznana za winną w procesie o wykroczenie, złożyła pozew przeciwko powołanemu przez sąd świadkowi, zeznającemu przeciwko niej. Powódka domagała się od świadka sprostowania zeznań, które naruszyły jej dobra osobiste: cześć, godność i zdrowie. W ocenie powódki na podstawie zeznań tego świadka została skazana. Pozwany świadek nie stawił się na procesie, w związku z tym sąd wydał wyrok zaoczny. Wyrok ten był niekorzystny dla powódki – oddalał jej powództwo jako bezzasadne. 

Jeden rok na ściganie przestępstwa z oskarżenia prywatnego jest zgodny z Konstytucją

Pokrzywdzony dopiero po roku złożył prywatny akt oskarżenia w sprawie o zniesławienie. Termin przedawnienia takich czynów wynosi rok więc sąd sprawę umorzył. Skarżący tłumaczył tę zwłokę swoją długotrwałą chorobą. Złożył skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego.

Podatek od sprzedaży nieruchomości po śmierci współmałżonka (do zwrotu?)

Dotychczas spadkobierca nieruchomości, po śmierci współmałżonka, z którym łączyła go do dnia śmierci małżeńska wspólność majątkowa, w razie sprzedaży nieruchomości był zmuszony zapłacić podatek dochodowy lub odczekać 5 lat od daty śmierci współmałżonka. To się jednak zmieniło. 

Zadośćuczynienie za krzywdę z powodu braku kontaktów ojca z dzieckiem

Przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku była rozpoznawana następująca sprawa (sygn. akt I ACa 202/15, która w dniu 15 lipca 2015 r. zakończyła się prawomocnym wyrokiem): Powód J. B. wniósł o zakazanie pozwanej J. B. naruszania jego dóbr osobistych w postaci prawa do utrzymywania kontaktu z jego córkami J. B. i O. B. poprzez zaprzestanie bezprawnego uniemożliwiania powodowi spędzania czasu z jego dziećmi co najmniej w wymiarze i według sposobu wskazanego w orzeczeniach wydanych przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II C 2581/08, jak też domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty 43.850 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Pomimo prawomocnego tytułu zabezpieczenia, precyzyjnie określającego terminy i sposób, w jakich powód mógłby spędzać czas z dziećmi, pozwana stale i uporczywie uniemożliwia mu kontakty z córkami. 

Kredytu hipotecznego pozostałego do spłaty nie odlicza się od wartości nieruchomości przy podziale majątku wspólnego

W postanowieniu z 26 stycznia 2017 r. (sygn. akt I CSK 54/16) Sąd Najwyższy uznał, iż długu hipotecznego pozostałego do zapłaty nie odlicza się od wartości nieruchomości przy podziale majątku wspólnego. Rozliczeniu podlegają tylko raty kredytu zapłacone do daty podziału majątku. 

Potajemnie nagrana rozmowa jako dowód w sądzie

Sąd może oddalić dowód w postaci nagrania rozmowy, wykonanego potajemnie bez zgody wszystkich osób uczestniczących w takiej rozmowie, jeżeli strona przeciwna w procesie podważa autentyczność nagrania. 

Umowa pożyczki może być potwierdzona SMS albo e-mailem

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Powyższa regulacja prawna uległa zmianie.

Świadkiem w sprawie może być również członek rodziny i jego zeznania nie są z góry niewiarygodne

W wielu przypadkach spory sądowe toczą się między członkami rodziny, a sąd ma do czynienia z grupami świadków, którzy przedstawiają określone wersje zdarzeń. Tzw. świadkowie rodzinni nie są jednak z góry wykluczeni w postępowaniu. Nie można też z góry odmówić im wiarygodności tylko dlatego, że są członkami rodziny stron, albo ich znajomymi. 

Zachowek oblicza się również od wchodzącego do spadku posiadania samoistnego nieruchomości

Sąd Najwyższy zajmował się sprawą o zapłatę zachowku, w której do spadku po spadkodawcy wchodziło posiadanie samoistne nieruchomości trwające 29 lat i 6 miesięcy (wyrok z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I CSK 260/16). Spadkodawca jeszcze za życia wytoczył sprawę o zasiedzenia nieruchomości, a do postępowania po jego śmierci wstąpiła jego żona (która była jedynym spadkobiercą na podstawie testamentu). Sąd Rejonowy stwierdził zasiedzenie już na rzecz żony. 

Cofnięcie pozwu oznacza przegranie procesu i obowiązek zwrotu kosztów na rzecz drugiej strony

Jeżeli w sprawie sądowej powód cofa złożony przez siebie pozew, to jest traktowany jako strona przegrywająca proces, a w konsekwencji zobowiązana do zwrotu na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów pełnomocnika z wyboru. Nie ma przy tym znaczenia, że powód korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych. 

Przedawnienie zobowiązań wobec banku objętych bankowym tytułem egzekucyjnym (BTE)

Zgodnie z art. 840 §1 pkt 2 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Takim zdarzeniem jest przedawnienie roszczenia należnego bankowi, które wynosi 3 lata.

Bankowy tytuł egzekucyjny nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, iż roszczenia stwierdzone tym tytułem nie korzystają z 10-letniego terminu przedawnienia na zasadzie art. 125 k.c.

Zamiast bankowego tytułu egzekucyjnego (BTE) nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym

Od 27 listopada 2015 r. banki nie mogą już wystawiać bankowych tytułów egzekucyjnych, którym sąd mógłby nadać klauzulę wykonalności. Ten uproszczony, w istocie poza sądowy, sposób na dochodzenie roszczeń przez banki, został w kwietniu 2015 r. uznany przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 45/12), za niekonstytucyjny. Trybunał stwierdził, iż bankowy tytuł egzekucyjny (BTE) stanowi wyjątkowy przywilej prawny banku; mimo iż jest to dokument pochodzący od prywatnego podmiotu gospodarczego, to zastępuje orzeczenie sądu, co narusza zasadę równości wobec prawa, z punktu widzenia wierzycieli, z których tylko banki mogą wystawiać takie tytuły.

Zamiast bankowego tytułu egzekucyjnego banki mogą jednak korzystać z innego uproszczonego sposobu dochodzenia zapłaty swoich roszczeń, a mianowicie z obowiązującego od kilkunastu lat art. 485 §3 kodeksu postępowania cywilnego, który nie był wykorzystywany z uwagi na możliwość wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych. 

Wyciąg z ksiąg rachunkowych i wydruk e-mail jako dowody w sądzie

Wyciąg z ksiąg rachunkowych stanowi dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c., który stanowi dowód wyłącznie tego, iż osoba, która go podpisała złożyła zawarte w dokumencie oświadczenie. Obowiązujący obecnie przepis art. 194 ust. 2 ustawy z 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi wprost przy tym pozbawia wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego mocy prawnej dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym.

Montaż kamer na budynku a prawo do prywatności sąsiadów

Obowiązujący system prawa przyznaje również każdemu dobro osobiste w postaci prawa do spokojnego zamieszkiwania w swoim lokalu (domu), wolnego od zakłóceń i niepokojów, a także prawo do ochrony swojego mienia. Dobra te podlegają takiej samej ochronie jak prawo do prywatności. 

Bar piwny na działce sąsiedniej a prawo do spokojnego zamieszkiwania (immisje)

Jeżeli na działce sąsiedniej znajduje się np. bar piwny, czynny w późnych godzinach wieczornych, przy którym znajduje się ogródek, przeznaczony do użytku klientów, należy rozważyć wezwanie do zaprzestania immisji. 

Bez adresu pozwanego sąd nie rozpozna sprawy, chyba że…

Do Sądu Apelacyjnego w Krakowie trafiła sprawa, która zakończyła się wydaniem orzeczenia w dniu 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt I Acz 2495/16) na kanwie takiego to oto stanu faktycznego:

W pozwie o rozwód powódka wskazała obecny adres zamieszkania pozwanego. Przesyłka przesłana do pozwanego na powyższy adres została zwrócona z adnotacją, iż „adresat wyprowadził się nie podając adresu”. Następnie Sąd zobowiązał powódkę do wskazania w terminie 14 dni adresu pozwanego (miejsca pobytu) pod rygorem zawieszenia postępowania. Odpowiadając na to zobowiązanie, powódka wskazała, że nie zna obecnego adresu pozwanego i nie jest w stanie podać, gdzie pozwany przebywa. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie, na podstawie art. 177 §1 pkt 6 kpc, stanowiącego, iż sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli w skutek niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego nie można nadać sprawie dalszego biegu. 

Zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę dla konkubiny po śmierci matki partnera

W wyroku z 8 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi (sygn. akt I ACa 714/16) rozważał taki to o to przypadek:

„W dniu 1 grudnia 2009 r. około godziny 19:11 w Ł. na ulicy (...) miał miejsce wypadek drogowy. Kierująca samochodem marki R. (...) I. B. potrąciła C. L. przechodzącą po wyznaczonym przejściu dla pieszych. Kierująca prowadziła pojazd, będąc w stanie nietrzeźwym, wjechała na skrzyżowanie na czerwonym świetle, po potrąceniu pieszej nie zatrzymując się, odjechała z miejsca wypadku, nie udzielając pomocy C. L.”.

Czy komornik może zająć kota? … Może

Zgodnie z przepisami procedury cywilnej (a dokładnie z art. 829 kodeksu postępowania cywilnego) komornik może zająć to co nie zostało wyłączone spod egzekucji.

Przywołany przepis w sposób wyraźny wskazuje co nie podlega egzekucji. Wśród wyłączeń wymienia również zwierzęta, ale nie wymienia kota (ani psa). 

Nagranie rozmowy bez zgody drugiej strony jako dowód w sądzie

„Dowód z nagrania bez zgody jednego z uczestników rozmowy może dyskwalifikować okoliczności, w jakich nastąpiło nagranie, jeżeli wskazują one jednoznacznie na poważne naruszenie zasad współżycia społecznego, np. przez naganne wykorzystanie trudnego położenia, stanu psychicznego lub psychofizycznego osoby, z którą rozmowa była prowadzona. Wyrażenie przez osoby nagrane zgody na wykorzystanie nagrania w celach dowodowych przed sądem cywilnym usuwa zazwyczaj przeszkodę, jaką stanowi nielegalne pozyskanie nagrania. Brak takiej zgody wymaga przeprowadzenia oceny, czy dowód - ze względu na swoją treść i sposób uzyskania - nie narusza konstytucyjnie gwarantowanego (art. 47 Konstytucji) prawa do prywatności osoby nagranej, a jeżeli tak, to czy naruszenie tego prawa może znaleźć uzasadnienie w potrzebie zapewnienia innej osobie prawa do sprawiedliwego procesu (art. 45 Konstytucji).” – tak Sąd Najwyższy w wyroku z 22 kwietnia 2016 r. (II CSK 478/15).