Rozliczenia między konkubentami w postaci pomocy w prowadzeniu domu i firmy

Nakłady konkubiny w postaci pomocy w prowadzeniu domu, w wychowaniu dzieci, pomocy w prowadzonej działalności gospodarczej itd., czynione w przekonaniu i w porozumieniu z partnerem, że wybudowany dom oraz rozwijana działalność gospodarcza będą służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb rodziny, którą mieli stworzyć, podlegają rozliczeniu w ramach bezpodstawnego wzbogacenia. 

Powyższe stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z 25 czerwca 2025 r. (I CSK 969/25). 

Niejednolite interpretacje zasiedzenia służebności przesyłu

W okresie przed dodaniem do kodeksu cywilnego art. 305[1]-305[4] k.c. dopuszczalne było nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego, w drodze zasiedzenia, służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu oraz, że okres występowania na nieruchomości stanu faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu przed dniem wejścia w życie wymienionych wyżej przepisów podlega doliczeniu do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej służebności.

Sąd Najwyższy w powyższym orzeczeniu z 15 lipca 2025 r. (I CSK 1030/24) ponownie zmienił stanowisko. We wcześniejszym postanowieniu z 5.02.2025 r. (II CSKP 2313/22), twierdzono bowiem, że przed nowelizacją Kodeksu cywilnego wprowadzającą służebność przesyłu, czyli przed 3.08.2008 r., nie mógł biec termin zasiedzenia prawa, odpowiadającego treściowo tej służebności.

Dochodzenie odszkodowania nawet po 20 latach

Termin przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania rozpoczyna bieg od dnia wystąpienia szkody pozostającej w związku przyczynowym z tym zdarzeniem.
Oznacza to, że istotne jest kiedy ujawniła się szkoda, a nie kiedy wykonano zobowiązanie.

Proces o odszkodowanie przed sądem a wcześniejsze pokrycie szkody

Poszkodowany nie musi samodzielnie, z własnych środków pokrywać straty, ma jedynie obowiązek zapobiegania zwiększaniu rozmiarów szkody. 

W konsekwencji powyższego może konstruować roszczenie odszkodowawcze, jako odpowiadające kwocie wydatków koniecznych do usunięcia stwierdzonych wad, o ile tylko zmierzają do ograniczenia lub wyłączenia szkody, są celowe oraz wystarczająco uzasadnione i mieszczą się w granicach wyznaczonych przez konstrukcję normalnego związku przyczynowego.

Kolejna zmiana w orzecznictwie o zasiedzeniu służebności przesyłu

Przyjęcie istnienia w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1965 r. do 2 sierpnia 2008 r. służebności „o treści odpowiadającej służebności przesyłu”, oraz doliczenie czasu posiadania takiej służebności do czasu niezbędnego do zasiedzenia służebności przesyłu, narusza zakaz działania prawa wstecz wyrażony m.in. w art. 3 k.c. Oznacza to, że przed nowelizacją Kodeksu cywilnego wprowadzającą służebność przesyłu nie mógł biec termin zasiedzenia prawa odpowiadającego treściowo tej służebności.

Wykup części nieruchomości wywłaszczonych na drogę w ramach spec ustawy

Jeżeli przejęta jest część nieruchomości w ramach wywłaszczenia na budowę drogi w trybie przepisów tzw. spec ustawy drogowej, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. 

Wywłaszczenie działek pod budowę kolejnego odcinka drogi S7 – Czosnów – Kiełpin

We wrześniu 2024 r. do Wojewody Mazowieckiego został złożony wniosek o decyzję zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla 9-kilometrowego odcinka od m. Czosnów do m. Kiełpin. Na maj 2027 r. zostało zaplanowane zakończenie robót w ramach realizacji inwestycji drogowej na tym odcinku drogi S7. Jest to druga część inwestycji, która jest obecnie prowadzona na odcinku od Płońska do Czosnowa, w tym na wysokości Nowego Dworu Mazowieckiego. Warto przypomnieć jaka jest procedura postępowania w związku z wywłaszczeniem działek pod budowę drogi S7. Jakie przepisy regulują tę materię i na co należy zwrócić uwagę, aby zadbać o swoje interesy.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie a zasiedzenie

Czy byłemu właścicielowi może przysługiwać przeciwko posiadaczowi samoistnemu rzeczy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z niej za okres poprzedzający nabycie przez tego posiadacza własności rzeczy w drodze zasiedzenia?

Takie pytanie trafiło do Sądu Najwyższego, który udzielił na nie odpowiedzi w uchwale z 3.04.2024 r. (III CZP 103/22), stwierdzając, że utrata własności rzeczy na skutek zasiedzenia nie powoduje wygaśnięcia roszczenia byłego właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy w okresie poprzedzającym upływ terminu zasiedzenia

Nabycie własności lasu przez zasiedzenie

Artykuł 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju nie wyłącza możliwości zasiedzenia nieruchomości stanowiącej las państwowy.

Zniesiono ograniczenia w zasiedzeniu ziemi rolnej

Od  30.04.2016 r. obowiązywał przepis ograniczający znacznie możliwość zasiedzenia gruntów rolnych. Przewidywał on, że nabyć nieruchomość rolną przez zasiedzenie może jedynie rolnik indywidualny. Przepis ten w dniu 5.10.2023 r. został uchylony. 

Zmiany w przepisach o dziedziczeniu spadków

Od 15 listopada 2023 r. zmienią się zasady dziedziczenia spadków, ale również reguły dotyczące ich odrzucania oraz uzyskiwania zezwolenia sądu na odrzucenie spadku w imieniu dziecka.  Zmiana przepisów polega na ograniczeniu zstępnych dziadków dopuszczonych do dziedziczenia, albowiem nie będą już dziedziczyć wszyscy zstępni, a jedynie dzieci i wnuki tych dziadków, którzy zmarli przed spadkodawcą, doprecyzowano również zasady odrzucania spadków. 

Koszty i odsetki przy umowie pożyczki po zmianie przepisów

Dający pożyczkę ma prawo żądać od biorącego pożyczkę odsetek oraz pozaodsetkowych kosztów. Kwoty te jednak nie mogą być dowolne, bowiem zmiana przepisów o pożyczce ustaliła te wartości. Pozaodsetkowe koszty w całym okresie spłaty pożyczki nie mogą być wyższe od 25% całkowitej kwoty pożyczki. Jeżeli pozaodsetkowe koszty przekraczają maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów określoną powyżej należą się pozaodsetkowe koszty w maksymalnej wysokości.

Zmiany w przepisach o zachowku – obniżenie i rozłożenie na raty oraz fundacja rodzinna

Od 22 maja 2023 r. zmieniają się przepisy o zachowku nie tylko w związku z wprowadzeniem fundacji rodzinnych. Zmiany dotyczą również sposobu zapłaty zachowku i możliwości obniżenia jego wysokości. 

Wraz z ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej zmieniają się od 22 maja 2023 r. przepisy o zachowku. Prawo do zachowku nie będzie się należało także tej osobie, która otrzymała świadczenie od fundacji rodzinnej lub mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.

Apelacji nie może już rozpoznać jeden sędzia

W dniu 26 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów wydał uchwałę, której nadał moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. Uchwała została wydana w sprawie o sygn. akt III PZP 6/22. Mimo że uchwała ta dotyczyła zażalenia w sprawie pracowniczej, ma ona zastosowanie do wszystkich spraw rozpoznawanych w II instancji, a zatem przede wszystkim apelacji. 

Wywłaszczenie działek pod budowę drogi S7

Jaka jest procedura postępowania w związku z wywłaszczeniem działek pod budowę drogi S7? Jakie przepisy regulują tę materię i na co należy zwrócić uwagę, aby zadbać o swoje interesy? Procedurę wywłaszczenia działek pod budowę drogi publicznej, a zatem również drogi ekspresowej S7 w ramach projektu „Budowa drogi ekspresowej S7 na odcisku Płońsk – Czosnów” reguluje tzw. spec ustawa drogowa, tj. ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. 

Zmiany w przepisach o wyzysku i przedawnieniu roszczeń – zawezwanie do próby ugodowej nie przerwie już biegu przedawnienia

Z dniem 30 czerwca 2022 r. wejdą w życie zmiany w kodeksie cywilnym, które dotyczą kwestii przedawnienia i możliwości jego przerwania poprzez zawezwanie do próby ugodowej, a także wyzysku. Zmiany te wprowadza ustawa z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. 

Zawezwanie do próby ugodowej a przedawnienie

Jeszcze w październiku 2020 r. do powiększonego składu Sądu Najwyższego trafiło następujące zagadnienie prawne (postanowienie Sądu Najwyższego z 16.10.2020 r., IV CSK 107/20): 1. Czy zawezwanie do próby ugodowej może przerwać bieg przedawnienia roszczenia, a jeśli tak, czy przerwa biegu przedawnienia zależy od tego, czy wierzyciel, mając na względzie zachowanie dłużnika, mógł rozsądnie oceniać, że postępowanie pojednawcze doprowadzi do zawarcia ugody?

Zadośćuczynienie pieniężne za smog

Czy prawo do życia w czystym środowisku umożliwiającym oddychanie powietrzem atmosferycznym spełniającym standardy jakości określone w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, w miejscach, w których osoba przebywa przez dłuższy czas,  w szczególności w miejscu zamieszkania, stanowi dobro osobiste podlegające ochronie?

Rozliczenie majątku konkubentów

Strony pozostawały w faktycznym pożyciu, nie będąc małżeństwem. Do rozliczeń między osobami pozostającymi w takiej relacji mogą mieć zastosowanie przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. W wyroku z 21 marca 2018 r. (V CSK 215/17) Sąd Najwyższy analizował przypadek, w którym osoba pozwana w tym procesie i powód pozostawali w związku partnerskim w okresie od 2001 r. do 2010 r. ...

Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej

W dniu 19 września 2021 r. wszedł w życie przepis, który umożliwia rodzinie dochodzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę z powodu niemożności nawiązania lub kontynuowania więzi rodzinnej z powodu ciężkiego  i trwałego uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia osoby najbliżej. W poprzednim stanie prawnym dochodzenie roszczenia tego rodzaju nie było możliwe, a zadośćuczynienie za cierpienia psychiczne należne było wyłącznie w razie śmierci osoby najbliżej.