Informujemy, iż z powodu problemów technicznych z centralą telefoniczną mogą wystąpić problemy z uzyskaniem połączenia z Kancelarią.
W takich przypadkach prosimy o kontakt pod nr 536 407 694 lub mailowy adwokat@katarzynatryniszewska.pl. Za utrudnienia przepraszamy.

Bezskuteczne wydziedziczenie bliskiej osoby w testamencie

Data publikacji: 08.01.2018r.

Do Sądu Apelacyjnego w Warszawie trafiła sprawa dotycząca wydziedziczenia w testamencie córki z powodu nie utrzymywania kontaktów z ojcem i niedopełniania obowiązków rodzinnych. Powódka będąca córką zmarłego pozwała siostrzenicę o zapłatę kwoty 285 000 zł tytułem pokrycia zachowku przysługującego jej po zmarłym ojcu.

Z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji wynikało, iż spadkodawca sporządził w 2009 r. testament notarialny, w którym do całości spadku powołał swoją siostrzenicę, jednocześnie wydziedziczając córkę.  Jako powód wydziedziczenia podany został brak zainteresowania ojcem oraz nie utrzymywania z nim kontaktów i nie odwiedzania go. Po śmierci spadkodawcy cały spadek nabyła w całości siostrzenica.

Sąd Okręgowy ustalił iż brak kontaktu powódki z ojcem był wynikiem rozpadu pożycia małżeńskiego jej rodziców w roku 1986, skutkującego orzeczeniem rozwodu w 1993 r. W wyroku rozwodowym władza rodzicielska nad córką stron, powierzona została obojgu rodzicom z ustaleniem miejsca zamieszkania dziecka przy matce. Ojciec obciążony został obowiązkiem alimentacyjnym wobec córki. Powódka w roku 2006, po osiągnięciu pełnoletniości, wystąpiła do sądu o podwyższenie tych alimentów.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy oddalił powództwo wydziedziczonej córki o zapłatę kwoty 285 000 zł tytułem pokrycia zachowku przysługującego jej po zmarłym ojcu uznając, iż dokonane w testamencie przez spadkodawcę wydziedziczenie  córki było skuteczne. 
Sąd Apelacyjny, do którego trafiła apelacja powódki, od niekorzystnego dla niej wyroku Sądu I instancji, stwierdził iż przesłanki usprawiedliwiające wydziedziczenie i mające charakter trwały powinny co najmniej istnieć w momencie sporządzania przez spadkodawcę testamentu wydziedziczającego. (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 czerwca 1971 r. wydanym w sprawie III CZP 24/71) a skuteczność wydziedziczenia uwarunkowana jest tym, aby ustawowa przyczyna wydziedziczenia istniała w dacie sporządzania testamentu, wynikała z jego treści i nie była wybaczona. 

Zgodnie z powyższym Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2017 r. (VI ACa 1697/15) uznał, iż w dacie sporządzania przez ojca powódki testamentu tj. w 2009 r. nie sposób było przyjąć, iż powódka w sposób uporczywy nie dopełniała swoich obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy, a tym samym, że nastąpiło skuteczne jej wydziedziczenie na podstawie art. 1008 k.c., ponieważ brak zainteresowania z jej strony ojcem i nie utrzymywanie z nim kontaktów był wynikiem jego zachowania polegającego na odejściu od rodziny, nie wyrażaniu jakiejkolwiek woli i chęci nawiązania chociażby najmniejszej relacji z córką.

Art. 991. 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Art. 1008. 1. Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:
1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.)

 

(Podtytuł artykułu: Czy wydziedziczenie w testamencie bliskie osoby może okazać się nieskuteczne?)

Artykuł powiązano z:  o zachowek  

wróć

phone