lis
16
Nowe przepisy o zasiłkach macierzyńskich dla prowadzących działalność gospodarczą – jednak od 1 stycznia 2016 r.
Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3887; Dz.U. poz. 1735). Przepisy te dokonują zmiany dotychczasowej nowelizacji przepisów o zasadach obliczania zasiłków macierzyńskich dla prowadzących działalność gospodarczą, która miała wejść w życie w dniu 1 listopada 2015 r. Nowe przepisy w tym zakresie będą jednak obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.
sie
09
Zmiany w zasiłkach macierzyńskich dla prowadzących działalność gospodarczą
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2832) został uchwalony przez sejm w dniu 15 maja 2015 r. Prezydent podpisał ustawę w dniu 7 lipca 2015 r. Jednakże do chwili obecnej na stronie sejmu brak jest informacji o publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw. Taką informację można jednak znaleźć na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji oraz stronie Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika z niej, iż ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw już w dniu 30 lipca 2015 r. za poz. 1066. Data ogłoszenia ma bardzo istotne znaczenie dla wejścia w życie niektórych przepisów ustawy, a tym samym sytuacji prawnej osób, których zmiana przepisów dotyczy.
kwi
06
Umowa o pracę zwarta dla pozoru, w celu otrzymania prawa do świadczenia
Skutku w postaci powstania obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowych nie pociąga za sobą zawarcie pozornej umowy o pracę, a więc takiej umowy, której strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz ustalania składek na ubezpieczenia społeczne i podstawy ich wymiaru reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U z 2015 r., poz. 121). W myśl art. 6 ust 1 pkt 1 powyższej ustawy- obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które są pracownikami. Przepis określa krąg osób fizycznych, dla których ubezpieczenia emerytalne i rentowe mają charakter obowiązkowy. Katalog osób fizycznych, podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jest zamknięty.
kwi
04
Wysoki zasiłek macierzyński dla kobiet prowadzących działalność gospodarczą – bez zmiany przepisów
Do chwili obecnej nie została ogłoszona zmiana przepisów o sposobie obliczania wysokości zasiłku macierzyńskiego dla kobiet prowadzących działalność gospodarczą. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2832), wpłynął do Sejmu w dniu 16 października 2014 r., a w dniu 5 listopada 2014 r. został przekazany do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.
gru
15
Już nie dużo czasu na przeliczenie emerytury – niekorzystna zmiana przepisów
Zgodnie z art. 55 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1440) ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53. Wskazany przepis dotyczy zatem sytuacji osoby urodzonej przed 1 stycznia 1949 r., która po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), kontynuowała zatrudnienie i z tego tytułu opłacała składki na ubezpieczenie społeczne. Dodatkowo konieczne jest, aby z wnioskiem o emeryturę wystąpić po 31 grudnia 2008 r. Oznacza to, iż emeryt może starać się o przeliczenie emerytury.
maj
02
Czy to koniec wysokich zasiłków dla kobiet w ciąży prowadzących działalność gospodarczą?
Ministerstwo pracy i polityki społecznej przygotowało projekt zmiany ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Ma on na celu uzupełnienie w ocenie Ministerstwa luki w przepisach, która pozwalała kobietom w ciąży zakładanie indywidualnej działalności gospodarczej i opłacanie składek od najwyższej możliwej podstawy, czyli 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Pozwalało to następnie w razie choroby w czasie ciąży oraz urodzenia dziecka na uzyskanie wysokich zasiłków chorobowego i macierzyńskiego, w kwocie ok. 9.000 zł brutto miesięcznie.
lut
16
Wypłata zawieszonych emerytur
W dniu 19 lutego 2014 r. wchodzi w życie ustawa z 13 grudnia 2013 r. o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. Wypłata emerytury przysługuje emerytowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) nabył prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 r.; 2) jego prawo do emerytury zostało zawieszone na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z kontynuowaniem przez niego po dniu 30 września 2011 r. zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.
sie
13
Zmiany w urlopach macierzyńskich dla rodziców adopcyjnych
W dniu 17 czerwca 2013 r. weszły w życie zmiany w Kodeksie pracy w zakresie urlopów macierzyńskich i dodatkowych urlopów macierzyńskich. Został również wprowadzony 26-tygodniowy urlop rodzicielski. Zgodnie z tymi zmianami pracownik (a zatem kobieta lub mężczyzna), nie później niż 14 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka może złożyć pisemny wniosek o udzielenie mu dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika o urlop. Dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego. Urlop rodzicielski jest natomiast udzielany bezpośrednio po dodatkowych urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego.
sie
11
Zmiany w urlopach macierzyńskich
Z dniem 17 czerwca 2013 r. zostały wprowadzone zmiany w zakresie urlopu macierzyńskiego. Zgodnie z nimi pracownica, nie później niż 14 dni po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze, a bezpośrednio po takim urlopie - urlopu rodzicielskiego. W przypadku złożenia wniosku pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy. Dodatkowy urlop macierzyński wynosi obecnie 6 tygodni w razie urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie albo 8 tygodni w razie urodzenia większej liczby dzieci przy jednym porodzie. Dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo albo w dwóch częściach przypadających bezpośrednio jedna po drugiej - w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności.
sie
11
W trakcie zwolnienia lekarskiego można prowadzić działalność gospodarczą
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Nie wszystkie jednak czynności wykonywane przez ubezpieczonego prowadzącego działalność gospodarczą stanowić będą podstawą do odebrania mu zasiłku chorobowego. Zasiłek nie będzie się należał, jeśli przedsiębiorca w trakcie zwolnienia lekarskiego będzie wykonywał konkretne czynności związane z działalnością gospodarczą, nadzorował zatrudnionych pracowników, obsługiwał klientów.
sie
11
Za urlop rodzicielski – zasiłek macierzyński
W dniu 17 czerwca 2013 r. zmianie uległy przepisy dotyczącego urlopów macierzyńskich. Został wprowadzony między innymi urlop rodzicielski wynoszący 26 tygodni. Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku nadal należny jest za okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego. Natomiast w przypadku urlopu rodzicielskiego miesięczny zasiłek macierzyński wynosi 60% podstawy wymiaru zasiłku.
sie
11
Wyrok trybunału konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r. Działa wstecz
Po wydaniu w dniu 13 listopada 2012 r. przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/2012) wyroku, który uznał za niezgodny z Konstytucją art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmawiał prawa do wypłaty emerytury za okres jej zawieszenia, tj. od 1 października 2011 r. z powołaniem się na datę ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw oraz działanie wyroków Trybunału na przyszłość (ex nunc).
sie
11
Wyrównanie emerytury po wyroku trybunału – nie dla wszystkich emerytów
W dniu 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/2012) uznał za niezgodny z Konstytucją art. 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał jednak, iż z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw utraci moc art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r.
lis
17
Abolicja za niezapłacone składki na ZUS
W dniu 12 listopada 2012 r. została przekazana Prezydentowi i Marszałkowi Senatu uchwalona przez Sejm ustawa abolicyjna dla przedsiębiorców, którzy mają zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Jeśli ustawa zostanie zaakceptowana przez Senat i podpisana przez Prezydenta wkrótce wejdzie w życie. Zgodnie z projektowanymi przepisami o umorzenie nieopłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe może ubiegać się osoba, która prowadziła pozarolniczą działalność do 31 sierpnia 2012 r. Umorzenie może objąć składki za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Mogą zostać umorzone tylko nieopłacone składki na własne ubezpieczenie osoby ubezpieczonej. Wniosek o umorzenie będzie można złożyć w ciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy abolicyjnej.
lis
17
Okres wypłaty zasiłku chorobowego
Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby nie dłużej jednak niż przez 182 dni. Jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży zasiłek wypłacany jest nie dłużej niż przez 270 dni. Do okresu zasiłkowego (pobierania zasiłku) wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy. Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Okres zasiłkowy liczy się od nowa, jeśli osoba po okresie choroby i wyczerpaniu całego okresu zasiłkowego np. 182 dni, stała się ponownie niezdolna do pracy z powodu tej samej choroby, ale dopiero po przerwie dłuższej niż 60 dni.
lis
17
Nie trzeba rezygnować z pracy po nabyciu emerytury
Prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Jeśli emeryt chciał pobierać emeryturę, a pozostawał w zatrudnieniu, musiał rozwiązać chociaż na jeden dzień umowę o pracę. Jeśli tego nie zrobił, to prawa do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość otrzymywanego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia.
lis
17
Wcześniejsza emerytura za pracę w szczególnych warunkach
Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, jeżeli w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz mają wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Emerytura wcześniejsza przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Konieczne było również rozwiązanie stosunku pracy. Od 1 stycznia 2013 r. rozwiązanie stosunku pracy nie będzie już konieczne dla uzyskania wcześniejszej emerytury. Prace w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze zostały wymienione w wykazach do rozporządzenia.
lis
17
Wcześniejsza emerytura za pracę w szczególnych warunkach – bez rezygnacji z pracy
Od 1 stycznia 2013 r. pracownik ubiegający się o wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie będzie musiał rozwiązywać umowy o pracę.
lis
17
Wydłużenie wieku emerytalnego od 1 stycznia 2013 r.
Od 1 stycznia 2013 r. stopniowemu wydłużaniu będzie podlegał wiek emerytalny kobiet i mężczyzn. Dotychczas ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługiwała emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn. Wiek emerytalny dla kobiet urodzonych w okresie na przykład do dnia 31 grudnia 1952 r. wynosi co najmniej 60 lat, ale dla urodzonych od dnia 1 stycznia 1953 r. do dnia 31 marca 1953 r. wynosi już - 60 lat i 1 miesiąc. Dla urodzonych od dnia 1 stycznia 1965 r. do dnia 31 marca 1965 r. wynosi co najmniej 64 lata i 1 miesiąc, a dla urodzonych po dniu 30 września 1973 r. wynosi co najmniej 67 lat. Wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie na przykład od dnia 1 stycznia 1949 r. do dnia 31 marca 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 5 miesięcy a dla urodzonych po dniu 30 września 1953 r. wynosi co najmniej 67 lat.
lut
09
Okres wyczekiwania na prawo do zasiłku chorobowego
Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego: po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu; po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie. Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa powyżej, wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. Oznacza to, iż aby otrzymać zasiłek chorobowy musi upłynąć określony czas, w którym ubezpieczony podlega ubezpieczeniu chorobowemu.