Zlikwidowano adopcję ze wskazaniem

Data publikacji: 09.08.2015r.

Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ma na celu ograniczenie zagrażającego prawom i dobru dzieci tzw. podziemia adopcyjnego poprzez ograniczenie kręgu osób do samych krewnych i małżonka rodzica, w przypadku których jest możliwość adopcji ze wskazaniem

– taka informacja została zamieszczona na stronie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który w osobie Bronisława Komorowskiego w dniu 5 sierpnia 2015 r. podpisał wskazaną zmianę przepisów, doprowadzającym tym samym do likwidacji adopcji ze wskazaniem.

Ustawa ta została uchwalona i podpisana co do zasady w kształcie, który został zaproponowany w projekcie (druk sejmowy nr 2361), mimo negatywnych w tym zakresie opinii ze strony Krajowej Rady Sądownictwa, Prokuratora Generalnego oraz Sądu Najwyższego.

W opinii tego ostatniego z dnia 14 maja 2014 r. skierowanej do Sejmu przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w osobie prof. dr hab. Małgorzaty Gersdorf, można natomiast przeczytać, iż „Sprzeciw budzi przyjęte założenie domniemania działania w złej wierze rodziców niepozbawionych władzy rodzicielskiej przy współdecydowaniu o przysposobieniu dziecka przez ‘wskazaną osobę’. Drastyczne ograniczenie uprawnienia rodziców wydaje się nieproporcjonalne do celu jaki projektodawcy pragną osiągnąć. Utrudniając przestępczy proceder ‘sprzedawania’ zgody na przysposobienie nieznanej liczbie rodziców (którzy zapewne powinny być pozbawieni władzy rodzicielskiej, a wraz z tym uprawnienia do współdecydowania o adopcji) – autorzy projektu pozbawiają uczciwych, kochających dzieci rodziców możliwości wyboru najlepszego (w ich przeświadczeniu) zabezpieczenia (wskutek przysposobienia przez znaną im osobę, godną zaufania) losu dzieci, których – częstokroć z dramatycznych przyczyn losowych (jak przykładowo wysokie prawdopodobieństwo rychłej śmierci w następstwie nieuleczalnej choroby) – nie są oni w stanie wychować.”

Nowelizacja wprowadziła do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego art. 119[1a] o treści: „Rodzice mogą przed sądem opiekuńczym wskazać osobę przysposabiającego, którą może być wyłącznie krewny rodziców dziecka za zgodą tej osoby złożoną przed tym sądem. Osobą wskazaną może być również małżonek jednego z rodziców.”. Zmiana ta oznacza, iż oprócz zgody blankietowej na przysposobienie dziecka (bez wskazania rodziców adopcyjnych) adopcję ze wskazaniem, wywodzoną dotychczas z art. 119 k.r.o., ograniczono wyłącznie do krewnych rodziców dziecka albo małżonka rodzica.

Natomiast w kodeksie postępowania cywilnego zmiana objęła art. 585, w którym dodano §2[1] i §2[2]. We wniosku o adopcję konieczne będzie wskazanie ośrodka adopcyjnego, w którym objęty postępowaniem adopcyjnym był wnioskodawca. Ponadto Sąd zwróci się sam do ośrodka adopcyjnego o świadectwo ukończenia szkolenia oraz opinię kwalifikacyjną o kandydatach do przysposobienia dziecka. Taka zmiana uniemożliwi odbywanie szkolenia adopcyjnego w toku postępowania sądowego, skoro już we wniosku konieczne będzie wskazanie ośrodka, który takie postępowanie adopcyjne przeprowadził.

Dodany został również art. 585[1] w kodeksie postępowania cywilnego, zgodnie z którym zgoda na adopcję ze wskazaniem wyrażana będzie przed sądem opiekuńczym właściwym dla osoby przysposabianej bądź przysposabiającego. Możliwe będzie również takie wskazanie przed wszczęciem sprawy o adopcję. W takiej sytuacji sąd wyznaczy termin na zgłoszenie wniosku o adopcję do sądu pod rygorem nieuwzględnienia wskazania. Będzie to termin nie dłuższy niż 2 tygodnie.

W art. 586 k.p.c. doprecyzowano natomiast §4, zgodnie z którym sąd występuje w toku sprawy o adopcję o opinię do ośrodka adopcyjnego, a w dodanym §5 wyjaśniono co ma zawierać wskazana opinia: 
1) imię i nazwisko przysposabianego oraz miejsce jego zamieszkania lub pobytu;
2) opinię kwalifikacyjną o kandydatach do przysposobienia dziecka;
3) ustalenie relacji między przysposabianym a przysposabiającym;
4) ustalenie relacji między rodzicami przysposabianego a przysposabiającym;
5) inne istotne dla sądu informacje o przysposabianym lub przysposabiającym.”.
Ustawa ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Ustawa nie została jeszcze ogłoszona w dzienniku ustaw.

stan prawny na dzień publikacji artykułu | publikacja: 2015-08-09

Art. 1 i 2:
W ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 583 po art. 119 [1] dodaje się art. 119 [1a] w brzmieniu:
„Art. 119[1a]. Rodzice mogą przed sądem opiekuńczym wskazać osobę przysposabiającego, którą może być wyłącznie krewny rodziców dziecka za zgodą tej osoby złożoną przed tym sądem. Osobą wskazaną może być również małżonek jednego z rodziców.”.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 585 po § 2 dodaje się § 2[1] i 2[2] w brzmieniu:
„§ 2[1]. We wniosku, o którym mowa w § 1, przysposabiający wskazuje również ośrodek adopcyjny, w którym objęty był postępowaniem adopcyjnym, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 332 i …).
§ 2[2]. Sąd zwraca się do ośrodka adopcyjnego wskazanego we wniosku, o którym mowa w § 1, o:
1) świadectwo ukończenia przez przysposabiającego szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka, z uwzględnieniem art. 172 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
2) opinię kwalifikacyjną o kandydatach do przysposobienia dziecka.”;
2) po art. 585 dodaje się art. 585[1] i art. 585[2] w brzmieniu:
„Art. 585[1]. § 1. Wskazanie osoby przysposabiającego przez rodziców, o którym mowa w art. 119[1a] ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 583 i …, następuje przed sądem opiekuńczym właściwym dla osoby przysposabiającego lub osoby mającej być przysposobioną.
§ 2. W przypadku wskazania, o którym mowa w § 1, przed wszczęciem postępowania w sprawie o przysposobienie, sąd opiekuńczy wyznacza termin, w którym wskazany przez rodziców przysposabiający powinien zgłosić do sądu opiekuńczego wniosek o przysposobienie pod rygorem nieuwzględnienia wskazania. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni.
Art. 585[2]. O toczącym się postępowaniu w sprawach, w których wniosek o przysposobienie dotyczy dziecka niezgłoszonego do ośrodka adopcyjnego, sąd opiekuńczy zawiadamia prokuratora.”;
3) w art. 586:
a) § 4 otrzymuje brzmienie:
„§ 4. Przed wydaniem orzeczenia sąd opiekuńczy występuje o opinię do ośrodka adopcyjnego, a w razie potrzeby uzasadnionej dobrem dziecka może także zasięgnąć opinii innej specjalistycznej placówki.”,
b) dodaje się § 5 w brzmieniu:
„§ 5. Opinia ośrodka adopcyjnego, o której mowa w § 4, zawiera w szczególności:
1) imię i nazwisko przysposabianego oraz miejsce jego zamieszkania lub pobytu;
2) opinię kwalifikacyjną o kandydatach do przysposobienia dziecka;
3) ustalenie relacji między przysposabianym a przysposabiającym;
4) ustalenie relacji między rodzicami przysposabianego a przysposabiającym;
5) inne istotne dla sądu informacje o przysposabianym lub przysposabiającym.”.
ustawa z 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

wróć

phone