Zapis windykacyjny – uproszczenie w dziedziczeniu na podstawie testamentu

Data publikacji: 03.11.2013r.

Chcąc zabezpieczyć dziedziczenie po swojej śmierci spadkodawca powinien udać się do notariusza celem sporządzenia testamentu. W takim testamencie spadkodawca powinien powołać wybrane przez siebie osoby do spadku. Oprócz tego może jednak postanowić, że niektóre rzeczy wchodzące w skład spadku dostanie konkretna osoba. Na przykład spadkodawca powołał do spadku wyłącznie swoją córkę. Na rzecz jednak wnuczki uczynił w testamencie notarialnym zapis windykacyjny i przyznał jej prawo do jednego z dwóch mieszkań, które wchodzą w skład spadku.

Zapis windykacyjny pozwala na nabycie np. mieszkania od razu na podstawie testamentu z chwilą śmierci spadkodawcy. Nie trzeba już, jak było dotychczas, udawać się po śmierci spadkodawcy, do notariusz, aby spadkobierca wskazany w testamencie przeniósł na rzecz osoby, która otrzymała zapis, własność mieszkania. Własność przechodzi z chwilą otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.

Należy pamiętać, iż powyższe uproszczenie jest możliwe wyłącznie w testamencie notarialnym. Nie można go zastosować w testamencie własnoręcznym. Wizyta u notariusza jest zatem konieczna.

Nie wszystkie przedmioty majątku spadkowego można przekazać w testamencie w drodze zapisu windykacyjnego. Jest to możliwe wobec rzeczy oznaczonych co do tożsamości, np. samochodu czy własności mieszkania. Nie można jednak w drodze tego zapisu przekazać pieniędzy. Można przekazać wierzytelność pieniężną, przedsiębiorstwo, gospodarstwo rolne. Możliwe jest również w drodze tego zapisy ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

stan prawny na dzień publikacji artykułu.

Art. 968. § 1. Spadkodawca może przez rozrządzenie testamentowe zobowiązać spadkobiercę ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby (zapis zwykły). 
§ 2. Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym także zapisobiercę (dalszy zapis).

Art. 981[1]. § 1. W testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). 
§ 2. Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być: 
1) rzecz oznaczona co do tożsamości, 
2) zbywalne prawo majątkowe, 
3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, 
4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

Art. 981[2]. Zapis windykacyjny jest bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia. Jeżeli przedmiotem zapisu jest ustanowienie dla zapisobiercy użytkowania lub służebności, zapis jest bezskuteczny, gdy w chwili otwarcia spadku przedmiot majątkowy, który miał być obciążony użytkowaniem lub służebnością nie należy do spadku albo spadkodawca był zobowiązany do jego zbycia.

Art. 981[3]. § 1. Zastrzeżenie warunku lub terminu uczynione przy ustanawianiu zapisu windykacyjnego uważa się za nieistniejące. Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest nieważny. Przepisów tych nie stosuje się, jeżeli ziszczenie się lub nieziszczenie się warunku albo nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku. 
§ 2. Zapis windykacyjny nieważny ze względu na zastrzeżenie warunku lub terminu wywołuje skutki zapisu zwykłego uczynionego pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, chyba że co innego wynika z treści testamentu lub z okoliczności.

Art. 981[4]. Spadkodawca może obciążyć zapisem zwykłym osobę, na której rzecz uczynił zapis windykacyjny.

Art. 981[5]. Przepisy o powołaniu spadkobiercy, przyjęciu i odrzuceniu spadku, o zdolności do dziedziczenia i o niegodności stosuje się odpowiednio do zapisów windykacyjnych.

Art. 981[6]. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale oraz w przepisach szczególnych do zapisu windykacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o zapisie zwykłym.

 

ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.1964.16.93)

wróć

phone