Szersza ochrona konsumentów

Data publikacji: 14.08.2014r.

W dniu 17 czerwca 2014 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę o prawach konsumenta (dalej: Ustawa). Ustawa ta jest implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów. Według założeń samej dyrektywy,powinna wejść w życie do dnia 13 czerwca 2014 roku. Jednakże biorąc pod uwagę sam termin podpisania, a także 6 miesięczne vacatio legis wymóg ten nie zostanie spełniony. Ustawa wejdzie w życie z dniem 25 grudnia 2014 r.

Ustawa zasadniczo poszerza prawa konsumenta, nakładając na przedsiębiorców więcej obowiązków, w przeważającej mierze informacyjnych. W pierwotnym projekcie Ustawy znajdowało się rozszerzenie stosowania przepisów o ochronie konsumentów  na osoby fizyczne, które dokonując czynności związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową, działają także w celu niezwiązanym z tą działalnością 
i cel ten przeważa. Nieprecyzyjność samego sformułowania oraz opór środowisk związanych z przedsiębiorcami spowodował, iż w ostatecznym tekście Ustawy usunięto kontrowersyjny zapis. Ustawa określa prawa przysługujące konsumentowi, w szczególności:    obowiązki przedsiębiorcy zawierającego umowę z konsumentem; 2)   zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa; 3)   zasady i tryb wykonania przysługującego konsumentowi prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa; 4)   zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość dotyczącej usług finansowych. Ustawodawca nałożył na przedsiębiorcę dodatkowe obowiązki informacyjne.  Po wejściu Ustawy w życie przedsiębiorca będzie musiał m.in. poinformować  konsumenta, przed zawarciem umowy, o całkowitych kosztach jakie poniesie konsument w związku z umową. Obowiązek ten nakłada np. art. 12 ust. 1 pkt 5 Ustawy:

Najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o: ….

 5) łącznej cenie lub wynagrodzeniu za świadczenie wraz z podatkami, a gdy charakter przedmiotu świadczenia nie pozwala, rozsądnie oceniając, na wcześniejsze obliczenie ich wysokości - sposobie, w jaki będą one obliczane, a także opłatach za dostarczenie, usługi pocztowe oraz jakichkolwiek innych kosztach, a gdy nie można ustalić wysokości tych opłat - o obowiązku ich uiszczenia; w razie zawarcia umowy na czas nieoznaczony lub umowy obejmującej prenumeratę przedsiębiorca ma obowiązek podania łącznej ceny lub wynagrodzenia obejmującego wszystkie płatności za okres rozliczeniowy, a także wszystkich kosztów, które konsument jest zobowiązany ponieść;

Ustawa zmienia także samą definicję konsumenta znajdującą się w Kodeksie cywilnym ( jednakże nie w takim zakresie jaki był proponowany w początkowej wersji projektu Ustawy) : Art. 221. Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Nadto Ustawa wprowadza reformę przepisów dotyczących odpowiedzialności za jakość rzeczy sprzedanej. Do wejścia w życie ustawy w Polsce funkcjonują trzy reżimy odpowiedzialności za jakość rzeczy sprzedanej:

  1. regulacja kodeksowa dotycząca rękojmi za wady;
  2. regulacja zawarta w ustawie o sprzedaży konsumenckiej dotycząca niezgodności towaru z umową;
  3. regulacja przewidziana w Konwencji Wiedeńskiej o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów, Dz. U. z 1997 r. Nr 45, poz. 287).
  4. dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do przeniesienia jej własności - od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która:
    1.  
    2. polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony - od objęcia w posiadanie pierwszej z rzeczy;
  5. dla pozostałych umów - od dnia zawarcia umowy.

Po wejściu w życie Ustawy będzie obowiązywała jednolita regulacja odpowiedzialności sprzedawcy za jakość rzeczy sprzedanej. Będzie się ona opierała na koncepcji rękojmi. Konsument będzie mógł wybrać czy chce aby rzecz została naprawiona czy wymieniona na nową. Nadto już po pierwszej naprawie/wymianie rzeczy konsument będzie miał prawo żądać obniżenia ceny lub zwrotu pieniędzy.

Został wydłużony okres z 6 do 12 miesięcy, w którym domniemywa się istnienia wady już w momencie sprzedaży rzeczy. Konsumentowi w przypadku zawarcia umowy na odległość lub poza lokalem przedsiębiorcy będzie przysługiwało prawo do odstąpienia od umowy bez poddania przyczyny w terminie 14 dni (dotychczas termin ten wynosił 10 dni). Termin ten będzie liczony odrębnie:

Co, ważne przedsiębiorca musi pouczyć o tym prawie konsumenta. W przypadku braku takiego pouczenia prawo do odstąpienia bez podania przyczyny wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu.

stan prawny na dzień publikacji artykułu | publikacja: 2014-08-14

Art. 1. Ustawa określa prawa przysługujące konsumentowi, w szczególności:
1) obowiązki przedsiębiorcy zawierającego umowę z konsumentem;
2) zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa;
3) zasady i tryb wykonania przysługującego konsumentowi prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa;
4) zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość dotyczącej usług finansowych.

Art. 27. Konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35.
Art. 28. Bieg terminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się:
1) dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do przeniesienia jej własności - od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która:
a) obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach - od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części,
b) polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony - od objęcia w posiadanie pierwszej z rzeczy;
2) dla pozostałych umów - od dnia zawarcia umowy.
Art. 29. 1. Jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w art. 27.
2. Jeżeli konsument został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, termin do odstąpienia od umowy upływa po 14 dniach od udzielenia konsumentowi informacji o tym prawie.
Art. 44. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) wprowadza się następujące zmiany:
1) art. 221 otrzymuje brzmienie:
"Art. 221. Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.";
16) art. 559-561 otrzymują brzmienie:
"Art. 559. Sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej samej chwili.
Art. 560. § 1. Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady.
§ 2. Jeżeli kupującym jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wymiany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość rzeczy wolnej od wad, rodzaj i znaczenie stwierdzonej wady, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie narażałby kupującego inny sposób zaspokojenia.
§ 3. Obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady.
§ 4. Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.
Art. 561. § 1. Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo usunięcia wady.
§ 2. Sprzedawca jest obowiązany wymienić rzecz wadliwą na wolną od wad lub usunąć wadę w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla kupującego.
§ 3. Sprzedawca może odmówić zadośćuczynienia żądaniu kupującego, jeżeli doprowadzenie do zgodności z umową rzeczy wadliwej w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo w porównaniu z drugim możliwym sposobem doprowadzenia do zgodności z umową wymagałoby nadmiernych kosztów. Jeżeli kupującym jest przedsiębiorca, sprzedawca może odmówić wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady także wtedy, gdy koszty zadośćuczynienia temu obowiązkowi przewyższają cenę rzeczy sprzedanej.";

ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. poz. 827)

wróć

phone