Darowiznę można odwołać tylko przez rok

Data publikacji: 08.12.2017r.

Darczyńcy przysługuje roczny termin do odwołania darowizny, który należy liczyć od momentu dowiedzenia się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. Czy termin ten przysługuje również spadkobiercy darczyńcy bez względu na to kiedy orzeczono stwierdzenie nabycia spadku?

Według wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 8 marca 2017 r. za sygn. akt I ACa 711/16, darczyńcy przysługuje roczny termin do odwołania darowizny, który należy liczyć od momentu dowiedzenia się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. Termin ten przysługuje również spadkobiercy darczyńcy, bez względu na to kiedy orzeczono stwierdzenie nabycia spadku, jednakże tylko od momentu śmierci darczyńcy.

W omawianej sprawie, powódka żądała zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia woli, które skutkowałoby przeniesieniem otrzymanej darowizną własności mieszkania na rzecz powódki, w związku z tym, iż pozwana rzekomo dopuszczała się rażącej niewdzięczności względem darczyńców – jej rodziców. Pozwana natomiast domagała się oddalenia powództwa wobec tego, że nie zaszły według niej podstawy do odwołania darowizny oraz z powodu upływu ustawowego terminu. 

Zgodnie ze stanem faktycznym sprawy pozwana została obdarowana mieszkaniem przez rodziców, w związku z tym, że przebywała poza granicami kraju, celem zabezpieczenia jej bytu w razie powrotu. Ojciec pozwanej zmarł w grudniu 2003 r. Matka stron przez pozwaną i drugą siostrę została umieszczona w domu opieki, celem zapewnienia jej należytych warunków i odpowiedniej całodobowej opieki. Matka jednak wróciła do swojego mieszkania i zamieszkiwała tam sama. Pozwana kilka razy w roku odwiedzała matkę, na stałe przebywając poza granicami kraju, natomiast powódka opiekowała się wiekową  matką na co dzień. Matka stron żaliła się powódce, że tylko ta się nią zajmuje i tylko ona interesuje się jej losem. Zmarła ona w styczniu 2013 r. Powódka, zgodnie z testamentami, nabyła spadek po rodzicach jako jedyna spadkobierczyni. Stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach zostało orzeczone we wrześniu 2013 r., natomiast w sierpniu 2014 r. powódka oświadczyła, że odwołuje darowiznę dokonaną na rzecz pozwanej.

Zgodnie z przepisami darowizna może być odwołana jedynie do roku od dnia, w którym uprawniony do jej odwołania dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. Powódka upatrywała rażącej niewdzięczności pozwanej względem ojca w zamiarze umieszczenia go w domu starców, a względem matki w braku sprawowania nad nią opieki na starość. 

Sąd Apelacyjny wskazał, że roczny termin zawarty w przepisach nie jest terminem przedawnienia a terminem o charakterze prekluzyjnym, gdzie jego upływ powoduje niemożność odwołania darowizny. W przytoczonym stanie faktycznym, już kwestia upływu terminu uzasadniała oddalenie powództwa, bez konieczności oceny przesłanek merytorycznych. Roczny termin do odwołania darowizny należy liczyć od momentu dowiedzenia się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. Termin ten przysługuje również spadkobiercy darczyńcy, bez względu na to kiedy orzeczono stwierdzenie nabycia spadku, jednakże tylko od momentu śmierci darczyńcy

Art. 899 §1. Darowizna nie może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia darczyńca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.
§2. Spadkobiercy darczyńcy mogą odwołać darowiznę z powodu niewdzięczności tylko wtedy, gdy darczyńca w chwili śmierci był uprawniony do odwołania albo gdy obdarowany umyślnie pozbawił darczyńcę życia lub umyślnie wywołał rozstrój zdrowia, którego skutkiem była śmierć darczyńcy.
§3. Darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego.
Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.)

 

(Podtytuł artykułu: W jakim czasie można odwołać darowiznę?)

Artykuł powiązano z:  o stwierdzenie nabycia spadku z ustaw   o stwierdzenie nabycia spadku z testamentu   odwołania darowizny   testamenty   umowy darowizny  

wróć

phone