zegar   Uprzejmie informujemy, iż w dniu 24.09.2018 r. (poniedziałek) Kancelaria w Warszawie będzie czynna w godz. 10:00 - 15:30.
Telefon Kancelarii w tym dniu będzie czynny w godz. 10.00 - 19:00    zegar

Dziedziczenie spadku z długami

Data publikacji: 01.09.2017r.

Co robić jeśli po śmierci dziadka okaże się, że spadek po nim jest obciążony długami? Zadłużony majątek spadkowy można przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza lub odrzucić. Obie instytucje służą ochronie spadkobierców, pod warunkiem, że złożą oni w sądzie rejonowym swojego miejsca zamieszkania lub przed notariuszem stosowne oświadczenie w odpowiednim czasie – nie przekraczającym 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o powołaniu do spadku. Każdy sposób dowiedzenia się o spadku jest skuteczny np. telefon, email, prywatna rozmowa, nie istnieje bowiem żaden oficjalny system powiadamiania spadkobierców. Dlatego we własnym interesie należy zasięgnąć informacji, jeżeli dowiemy się o odrzuceniu spadku po krewnym przez jego najbliższą rodzinę. Ponadto nie wolno bagatelizować żadnej korespondencji urzędowej. W niezawinionych sytuacjach spadkobierca ma szansę na przywrócenie terminu do odrzucenia spadku, jeżeli wykaże przed sądem, że uchybienie 6-miesięcznemu terminowi wydarzyło się nie z jego winy. Należy pamiętać, że odrzucając spadek – odrzucamy cały majątek spadkowy, a nie tylko długi po zmarłym.

Drugi sposób obrony spadkobiercy przed dziedziczeniem długów zmarłego krewnego, oprócz odrzucenia spadku, jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Jeżeli wartość długów przekracza wartość spadku, wówczas odpowiedzialność spadkobiercy, który złożył oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, nie przekroczy wartości odziedziczonego spadku. Konieczne jest sporządzenie spisu inwentarza. Istnieje jednak niebezpieczeństwo, że wierzyciel wybierze inny sposób odzyskania długów i zamiast majątku spadkowego wybierze zajęcie wynagrodzenia spadkobiercy.

Po odrzuceniu spadku przez spadkobierców np. zstępnych w linii prostej, spadek przechodzi następnie na kolejnych krewnych – wstępnych np. rodziców, potomków
z linii bocznych np. rodzeństwo, a potem ich dzieci. Jeżeli oświadczenie o odrzuceniu spadku nie zostanie złożone lub złożone po terminie, wówczas spadkobranie jest traktowane jakby spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Należy tutaj pamiętać o złożeniu takiego samego oświadczenia o odrzuceniu spadku także w imieniu swoich małoletnich dzieci, ale można to zrobić tylko za zgodą sądu rodzinnego. Po uzyskaniu zgody sądu rodzic lub opiekun powinien niezwłocznie udać się do notariusza, aby złożyć oświadczenie w imieniu dziecka, na co przysługuje termin 6 miesięcy od chwili dowiedzenia się małoletniego o spadku – termin liczony od chwili złożenia takiego oświadczenia przez rodzica w swoim imieniu.  Na uwagę zasługuje wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2016 r., dotyczący zawieszenia terminu na czas trwania postępowania sądu rodzinnego, co daje szansę na „zmieszczenie się” w wymaganym terminie: „W konsekwencji należy przyjąć, że jeżeli w czasie biegu terminu zawitego przewidzianego w art. 1015 § 1 k.c. przedstawiciel ustawowy zamierzający odrzucić spadek w imieniu małoletniego złoży stosowny wniosek do sądu opiekuńczego, termin ten przestaje biec przez czas trwania postępowania, ale przestaje biec tylko w tym znaczeniu, że nie może upłynąć (zakończyć biegu) przed uprawomocnieniem się postanowienia sądu kończącego postępowanie.” (Sygn. akt III CSK 329/15). Trzeba także podkreślić, że ustawodawca nie wprowadził automatycznego odrzucenia spadku przez wszystkich spadkobierców po odrzuceniu go przez pierwszego z nich, dlatego każdy potencjalny spadkobierca powinien aktywnie dbać o swoje interesy oraz interesy swoich małoletnich dzieci.

Art. 1012. Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

Art. 1014 § 1. Przyjęcie lub odrzucenie udziału spadkowego przypadającego spadkobiercy z tytułu podstawienia może nastąpić niezależnie od przyjęcia lub odrzucenia udziału spadkowego, który temu spadkobiercy przypada z innego tytułu.

§ 2. Spadkobierca może odrzucić udział spadkowy przypadający mu z tytułu przyrostu, a przyjąć udział przypadający mu jako spadkobiercy powołanemu.

§ 3. Poza wypadkami przewidzianymi w paragrafach poprzedzających spadkobierca nie może spadku częściowo przyjąć, a częściowo odrzucić.

Art. 1015 § 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Art. 1017. Jeżeli przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku spadkobierca zmarł nie złożywszy takiego oświadczenia, oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone przez jego spadkobierców. Termin do złożenia tego oświadczenia nie może się skończyć wcześniej aniżeli termin do złożenia oświadczenia co do spadku po zmarłym spadkobiercy.

Art. 1018 § 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku złożone pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu jest nieważne.

§ 2. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie może być odwołane.

§ 3. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Pełnomocnictwo do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku powinno być pisemne z podpisem urzędowo poświadczonym.

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.).  

(Podtytuł artykułu: Czy trzeba zrobić, aby nie dziedziczyć długów w spadku po krewnym? )

Artykuł powiązano z:  zapłaty od spadkobiercy za długi spadkowe   odpowiedzialności spadkobierców za długi  

wróć

phone